ΑΙΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΗΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΕΙΤΑΙ ΤΜΗΜΑ ΑΙΓΙΑΛΟΥ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΟΜΠΡΕΛΟΚΑΘΙΣΜΑΤΩΝ.

ΣτΕ 2175/2024

ΑΙΤΗΣΗ ΑΚΥΡΩΣΗΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΕΙΤΑΙ ΤΜΗΜΑ ΑΙΓΙΑΛΟΥ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΟΜΠΡΕΛΟΚΑΘΙΣΜΑΤΩΝ – ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ – ΣΕ ΠΟΙΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ Η ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ – ΟΜΟΡΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ – ΕΝΝΟΜΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΚΥΡΩΣΗΣ – ΕΝΝΟΜΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ. - Η αιτούσα εταιρεία δεν είχε, κατά τον χρόνο ασκήσεως της κρινόμενης αιτήσεως, την πραγματική ιδιότητα της όμορης και νομίμως λειτουργούσας επιχείρησης, ώστε να έλκονται σε εφαρμογή οι διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν, τη δυνατότητα απευθείας παραχώρησης του όμορου τμήματος αιγιαλού από τον Δήμο Θάσου σε παρακείμενη επιχείρηση, χωρίς τη διενέργεια διαγωνιστικής διαδικασίας και συνεπώς, ελλείψει της ιδιότητας της όμορης επιχείρησης, η οποία και μόνο ηδύνατο να προσδώσει στην αιτούσα εταιρεία έννομο συμφέρον για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, η αίτηση αυτή ασκείται απαραδέκτως και πρέπει να απορριφθεί – Απόρριψη - (άρθρ. 13 ν. 2971/2001, 970 ΑΚ).

ΠΔ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Ε΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 3 Απριλίου 2024, με την εξής σύνθεση: Χρήστος Ντουχάνης, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύων, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος, που είχε κώλυμα, Δημήτριος Βανδώρος, Χρήστος Παπανικολάου, Σύμβουλοι, Ανδρέας Σκούφαλος, Θεοδώρα Ζιάμου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Γεωργία Σιμάτη.

Για να δικάσει την από 2 Ιουνίου 2023 αίτηση:

της εταιρείας με την επωνυμία "M. Μ. Ι.Κ.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "M.", που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη (. . .), η οποία παρέστη με την δικηγόρο Σταυρούλα Κουκλίτη (Α.Μ. 10516 Δ.Σ. Θεσ/κης), που την διόρισε με πληρεξούσιο, η οποία κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς της,

κατά του Δήμου Θάσου, ο οποίος παρέστη με τους δικηγόρους: α) Μηνά Βλαστάρη (Α.Μ. 80 Δ.Σ. Καβάλας), που τον διόρισε με απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου και ο οποίος κατέθεσε δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς του, και β) Βασίλειο Τερζίδη (Α.Μ. 21056), που τον διόρισε με απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου.

Με την αίτηση αυτή η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθ. ./24-5-2023 διακήρυξη του Αντιδημάρχου Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου Θάσου και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.

Ο πληρεξούσιος του καθ’ ου Δήμου που εμφανίστηκε δήλωσε, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δικαστηρίου, ότι δεν θα αγορεύσει.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Παρέδρου Θεοδώρας Ζιάμου.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Σκέφθηκε κατά τον Νόμο

1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής: ./2.6.2023).

2. Επειδή, με την αίτηση αυτή, όπως συμπληρώθηκε με το Ε’ ./2023 δικόγραφο προσθέτων λόγων και αναπτύχθηκε με το από 16.1.2024 υπόμνημα, ζητείται η ακύρωση της ./24.5.2023 διακήρυξης του Αντιδήμαρχου Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου Θάσου, καθ’ ο μέρος αφορά στην εκμίσθωση συγκεκριμένων τμημάτων αιγιαλού και παραλίας σε ιδιώτες, εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Θάσου, με σκοπό την τοποθέτηση και ανάπτυξη ομπρελοκαθισμάτων και θαλάσσιων μέσων αναψυχής.

3. Επειδή, η διαφορά που ανακύπτει από την άσκηση της κρινόμενης αίτησης ανήκει στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας, διότι με την αίτηση αυτή αμφισβητείται η δυνατότητα παραχώρησης ιδιαίτερου δικαιώματος επί των κοινοχρήστων πραγμάτων του αιγιαλού και της παραλίας (AK 970), σε ιδιώτες που ασκούν όμορη επιχείρηση, με τη διενέργεια διαγωνιστικής διαδικασίας (πρβλ. ΣτΕ 1535/2022, 935/2022, 1003/2021, 257/2011, 4149/2015, 2918/2016, 3499/2017 κ.ά.).

4. Επειδή, η προσβαλλόμενη διακήρυξη εκδόθηκε κατ’ επίκληση, μεταξύ άλλων, των διατάξεων του άρθρου 13 του ν. 2971/2001 περί αιγιαλού και παραλίας (Α΄ 285), όπως ισχύει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της 38609ΕΞ2023/2023 κοινής απόφασης (ΚΥΑ) των Υπουργών Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας “Καθορισμός όρων, προϋποθέσεων, τεχνικών θεμάτων, αναγκαίων λεπτομερειών και διαδικασίας για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης, υδάτινου στοιχείου θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και πλεύσιμου ποταμού” (Β΄ 1432/10.3.2023), όπως η ως άνω ΚΥΑ τροποποιήθηκε με την 58782ΕΞ2023/2023 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β΄ 2531/11.4.2023).

Ειδικότερα, στο άρθρο 13 παρ. 1, 2 περ. β, 4, 5, 6 και 7 του ν. 2971/2001 “Αιγιαλός, παραλία και άλλες διατάξεις” (Α΄ 285), όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 31 του ν. 4607/2019 (Α΄ 65), την τροποποίηση της παρ. 4 με το άρθρο 42 παρ. 1 του ν. 4688/2020 (Α΄ 101) και την τροποποίηση του πέμπτου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 5 του άρθρου 13 με το άρθρο δέκατο τέταρτο του ν. 4787/2021 (Α΄ 44), προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η απευθείας παραχώρηση, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών, της απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας και υδάτινου στοιχείου της θάλασσας στους πρωτοβάθμιους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), στους οποίους επιτρέπεται η περαιτέρω παραχώρηση σε τρίτους, όμορες και μη στον αιγιαλό επιχειρήσεις, έναντι ανταλλάγματος - απευθείας στην περίπτωση των όμορων επιχειρήσεων θαλάσσιων μέσων αναψυχής που λειτουργούν νόμιμα (σύμφωνα με το πέμπτο εδάφιο της περ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 13, όπως τροποποιήθηκε κατά τα προαναφερόμενα) ή με δημοπρασία, στην περίπτωση των μη όμορων - προκειμένου για την άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, ιδίως για την εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, ξαπλωστρών, ομπρελών, λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτηρίου, καθώς και τραπεζο-καθισμάτων, εφόσον εξασφαλίζεται η ελεύθερη διέλευση του κοινού και ανάλογα με τη σύσταση του εδάφους του αιγιαλού. Κατ’ εξουσιοδότηση των ως άνω διατάξεων εκδόθηκε η προαναφερόμενη 38609ΕΞ2023/2023 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο “Καθορισμός όρων, προϋποθέσεων, τεχνικών θεμάτων, αναγκαίων λεπτομερειών και διαδικασίας για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης, υδάτινου στοιχείου θάλασσας, λιμνοθάλασσας, λίμνης και πλεύσιμου ποταμού” (Β΄ 1432/10.3.2023), τα άρθρα 3 και 12 της οποίας τροποποιήθηκαν με το άρθρο μόνο της 58782ΕΞ2023/2023 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β΄ 2531/11.4.2023).

Στο άρθρο 1 της εν λόγω κοινής υπουργικής απόφασης (ΚΥΑ) ορίζεται, μεταξύ άλλων, ότι η παραχώρηση του δικαιώματος της απλής χρήσης αιγιαλού, παραλίας και υδάτινου στοιχείου θάλασσας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 13 και 15 του ν. 2971/2001, όπως ισχύουν, γίνεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ή του κατά νόμο εξουσιοδοτημένου οργάνου και υπό το πρίσμα της προστασίας των ακτών και του οικοσυστήματος των παράκτιων ζωνών, με την προϋπόθεση ότι διασφαλίζονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ως άνω κοινόχρηστων χώρων και δεν παραβλάπτεται η κατά προορισμό χρήση του ως κοινόχρηστου αγαθού, στο άρθρο 2 ότι ο σκοπός της κατά τα ανωτέρω παραχώρησης είναι η άσκηση δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τους λουόμενους ή την αναψυχή του κοινού, ιδίως για εκμίσθωση θαλάσσιων μέσων αναψυχής, τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων, ομπρελών, ξαπλωστρών και τη λειτουργία αυτοκινούμενου ή ρυμουλκούμενου τροχήλατου αναψυκτηρίου, με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία που προβλέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 13 και 15 του ν. 2971/2001, στο άρθρο 3 ότι δικαιούχοι της παραχώρησης είναι και οι Δήμοι, στη χωρική αρμοδιότητα των οποίων ευρίσκονται οι ως άνω κοινόχρηστοι χώροι, με δικαίωμα περαιτέρω παραχώρησης, έναντι ανταλλάγματος, με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία, που προβλέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 13 και 15 του ν. 2971/2001, όπως ισχύουν, εφόσον το δικαίωμα αυτό ασκηθεί μέχρι τον Ιούνιο κάθε έτους, στο άρθρο 4 ότι η παραχώρηση της απλής χρήσης από τους Δήμους σε μη όμορες του αιγιαλού κλπ επιχειρήσεις γίνεται κατόπιν πλειοδοτικού διαγωνισμού, στο άρθρο 5 ότι προς τις όμορες στον αιγιαλό επιχειρήσεις, που λειτουργούν νόμιμα, χωρεί απευθείας παραχώρηση της απλής χρήσης του και στο άρθρο 6 ότι η διάρκεια της παραχώρησης σε μη όμορες επιχειρήσεις είναι τριετής.

5. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, προκειμένου να επιτύχει την εξαίρεση συγκεκριμένων τμημάτων του αιγιαλού από τη δημοπρασία, η αιτούσα εταιρεία έθεσε υπόψη του Δήμου Θάσου, ήδη από τις αρχές Μαΐου 2023, ήτοι πριν από την έκδοση της από 24.5.2023 προσβαλλόμενης διακήρυξης, ότι επίκειται η υπογραφή συμφωνητικών με την ΕΤΑΔ ΑΕ για τη μίσθωση, εκ μέρους της, όμορων προς τις προκηρυχθείσες εκτάσεων, με αντικείμενο, αρχικά, την ενοικίαση ομπρελών και ξαπλωστρών και, στη συνέχεια, κατόπιν ενημέρωσής της για την έλλειψη νόμιμης δυνατότητας απευθείας παραχώρησης όμορου χώρου του αιγιαλού για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, την ενοικίαση θαλάσσιων μέσων αναψυχής.

Μετά την ανταλλαγή αλληλογραφίας με τον Δήμο Θάσου, περί τα τέλη Μαΐου 2023 και αφού η αιτούσα εταιρεία δεν προσκόμισε τα δικαιολογητικά που της ζητήθηκαν από τον Δήμο Θάσου για την απόδειξη της νόμιμης έναρξης της δραστηριότητας ενοικίασης θαλάσσιων μέσων αναψυχής (συμφωνητικά μίσθωσης με την ΕΤΑΔ ΑΕ, άδεια εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής από το Λιμεναρχείο), ο Δήμος Θάσου προχώρησε στη διενέργεια της δημοπρασίας. Στις 2 Ιουνίου 2023 η αιτούσα εταιρεία άσκησε αίτηση ακυρώσεως και αίτηση αναστολής κατά της από 24.5.2023 διακήρυξης του διαγωνισμού, με το αναφερόμενο στη σκέψη 1 περιεχόμενο. Ο διαγωνισμός διεξήχθη στις 7 και 8 Ιουνίου 2023. Η αιτούσα εταιρεία προσήλθε στη δημοπρασία και έλαβε μέρος για τις θέσεις Α5 έως Α9, όμως, αφού ενημερώθηκε από την αναθέτουσα αρχή για διάφορες ελλείψεις σε σχέση με τα υποβληθέντα δικαιολογητικά, αποκλείστηκε τελικώς από τη δημοπρασία με την ./12.6.2023 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Θάσου, “λόγω μη φυσικής παρουσίας εγγυητή αλλά εκπροσώπου με συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, το οποίο δεν προβλέπεται στη διακήρυξη της δημοπρασίας ούτε στο [εφαρμοσθέν εν προκειμένω] π.δ. 270/1981 [‘περί καθορισμού των οργάνων, της διαδικασίας και των όρων διενέργειας δημοπρασιών δι’ εκποίησιν ή εκμίσθωσιν πραγμάτων των Δήμων και Κοινοτήτων’ (Α΄ 77)]”.

Εξάλλου, μετά την άσκηση των από 2.6.2023 αιτήσεων ακυρώσεως και αναστολής και την ολοκλήρωση του διαγωνισμού, η αιτούσα εταιρεία κατέθεσε το Ε΄ 389/22.6.2023 δικόγραφο προσθέτων λόγων, με το οποίο προέβαλε ότι: α) είναι εκτός της νομοθετικής εξουσιοδότησης της παρ. 5 του άρθρου 13 του ν. 2971/2001, η 38609ΕΞ2023 κοινή υπουργική απόφαση (Β΄ 1432/10.3.2023), βάσει της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη διακήρυξη, διότι, όπως έχει κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας (βλ. ΣτΕ 3944/2015 επταμ., 1630/2016 επταμ.), η εν λόγω κοινή υπουργική απόφαση δεν προβαίνει, όπως όφειλε, σε εξατομικευμένη παραχώρηση τμημάτων αιγιαλού και παραλίας προς τον Δήμο, αλλά παραχωρεί συλλήβδην το σύνολο των αιγιαλών και παραλιών της χώρας που ευρίσκονται εντός των ορίων της διοικητικής περιφέρειας όλων των ΟΤΑ α΄ βαθμού, και β) είναι παράνομος ο όρος του άρθρου 4 της προσβαλλόμενης διακήρυξης ότι για να γίνει κάποιος δεκτός στη δημοπρασία πρέπει να παρουσιάσει, στην επιτροπή διενέργειας δημοπρασίας, αξιόχρεο εγγυητή, ο οποίος θα υπογράψει τα πρακτικά της δημοπρασίας, διότι ο όρος αυτός τέθηκε κατά παραβίαση του άρθρου 3 του εφαρμοζόμενου εν προκειμένω π.δ. 270/1981, το οποίο ορίζει ότι μόνον ο αναδειχθησόμενος τελευταίος πλειοδότης υποχρεούται να παρουσιάσει αξιόχρεο εγγυητή που θα υπογράψει τα πρακτικά της δημοπρασίας, καθιστάμενος έτσι αλληλεγγύως και εις ολόκληρον υπεύθυνος με τον πλειοδότη για την εκπλήρωση των όρων της σύμβασης.

6. Επειδή, η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει την ακύρωση της προσβαλλόμενης διακήρυξης προβάλλοντας ότι δικαιούται, δυνάμει των ειδικότερων διατάξεων των νομοθετημάτων που αναφέρονται στη σκέψη 4, να της παραχωρηθούν απευθείας, ήτοι χωρίς τη διενέργεια δημοπρασίας, τα συγκεκριμένα τμήματα του αιγιαλού για την τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων και θαλάσσιων μέσων αναψυχής, τα οποία περιλήφθηκαν στην προσβαλλόμενη διακήρυξη. Επικαλείται προς τούτο την ιδιότητά της ως όμορης δραστηριοποιούμενης επιχείρησης, την οποία έχει δυνάμει της επικείμενης υπογραφής, εκ μέρους της, συμφωνητικών μισθώσεως με τη διαχειρίστρια εταιρεία ΕΤΑΔ ΑΕ, αναφορικά με δύο όμορες (των προκηρυχθεισών) δημόσιες εκτάσεις, με σκοπό την άσκηση της δραστηριότητας ενοικίασης θαλάσσιων μέσων αναψυχής.

Όμως, από τα αναφερόμενα στη σκέψη 5 στοιχεία προκύπτει ότι η αιτούσα εταιρεία δεν είχε, κατά τον χρόνο ασκήσεως της κρινόμενης αιτήσεως, την πραγματική ιδιότητα της όμορης και νομίμως λειτουργούσας επιχείρησης, ώστε να έλκονται σε εφαρμογή οι εκτιθέμενες στη σκέψη 4 διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν, υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις, τη δυνατότητα απευθείας παραχώρησης του όμορου τμήματος αιγιαλού από τον Δήμο Θάσου σε παρακείμενη επιχείρηση, χωρίς τη διενέργεια διαγωνιστικής διαδικασίας.

Και τούτο, ανεξαρτήτως του ζητήματος εάν η αιτούσα διατηρεί έννομο συμφέρον να επιδιώκει τη ματαίωση του διαγωνισμού, στον οποίο τελικώς συμμετείχε, καθώς και να προβάλλει λόγους ακυρώσεως κατά των όρων διενέργειας του διαγωνισμού, τους οποίους δεν προκύπτει ότι αμφισβήτησε επικαίρως ενώπιον της αναθέτουσας αρχής. Συνεπώς, ελλείψει της ιδιότητας της όμορης επιχείρησης, η οποία και μόνο ηδύνατο να προσδώσει στην αιτούσα εταιρεία έννομο συμφέρον για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, η αίτηση αυτή ασκείται απαραδέκτως και πρέπει να απορριφθεί.

Διά ταύτα

Απορρίπτει την αίτηση.

Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.

Επιβάλλει σε βάρος της αιτούσας εταιρείας τη δικαστική δαπάνη του Δήμου Θάσου, η οποία ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ.

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 11 Απριλίου 2024

Ο Προεδρεύων Αντιπρόεδρος                                    Η Γραμματέας

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 30ης Δεκεμβρίου 2024.

Ο Προεδρεύων Αντιπρόεδρος                                    Η Γραμματέας