Α.Π. 2/2025 (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕ ΣΧΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ.

Α.Π. 2/2025 (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕ ΣΧΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ - (άρθρ. 94 παρ. 1 και 2 Συντ., άρθρ. 1 ΚΠολΔ, άρθρ. 1 παρ. 2 εδ. θ' Ν. 1406/1983).

ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΧΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΙΑΤΡΩΝ ΣΤΟ ΕΣΥ - (άρθρ. 16, 17, 18 Ν. 4238/2014, άρθρ. 50 παρ. 4 Ν. 4305/2014, άρθρ. 24 Ν. 1397/1983).

ΙΔΡΥΣΗ ΛΟΓΟΥ ΑΝΑΙΡΕΣΗΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ - (άρθρ. 559 αρ. 4 ΚΠολΔ, άρθρ. 562 παρ. 2 εδ. γ' ΚΠολΔ).

ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΝΑΙΡΕΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΑΓΩΓΗΣ - (άρθρ. 4, άρθρ. 580 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ - (άρθρ. 563 παρ. 2 εδ. β' ΚΠολΔ, άρθρ. 27 παρ. 2β Ν. 4938/2022).

Η απόφαση πραγματεύεται το ζήτημα της δικαιοδοσίας επί διαφορών αποδοχών ιατρών που μεταφέρθηκαν από τον ΕΟΠΥΥ σε οργανικές θέσεις των Υγειονομικών Περιφερειών. Κρίθηκε ότι, μετά τη δημοσίευση της σχετικής διαπιστωτικής πράξης ένταξης στον κλάδο ειδικευμένων ιατρών ΕΣΥ, η εργασιακή τους σχέση μετατράπηκε αυτοδικαίως από ιδιωτικού δικαίου σε δημοσίου δικαίου, καθιστώντας τους μόνιμους δημόσιους λειτουργούς. Συνεπώς, οι απορρέουσες διαφορές αποτελούν διοικητικές διαφορές ουσίας, υπαγόμενες στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Η εκδίκαση της υπόθεσης από τα πολιτικά δικαστήρια συνιστά υπέρβαση δικαιοδοσίας κατ’ άρθρο 559 αρ. 4 ΚΠολΔ, συνεπαγόμενη την αναίρεση των προσβαλλόμενων αποφάσεων και την απόρριψη της αγωγής ως απαράδεκτης.

Ν.Μ.

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Πρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασημίνα Υφαντή, Μαρουλιώ Δαβίου, Μαρία Κουφούδη, Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Μαρία Σιμιτσή - Βετούλα και Αριστείδη Βαγγελάτο, Αντιπροέδρους του Αρείου Πάγου, Χρήστο Κατσιάνη, Παρασκευή Τσούμαρη, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Ελένη Χροναίου, Σταυρούλα Κουσουλού, Αγαθή Δερέ, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Γεώργιο Παπαγεωργίου, Κορνηλία Πανούτσου, Χρυσούλα Πλατιά, Βαρβάρα Πάπαρη, Φώτιο Μουζάκη, Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Μαρία - Μάριον Δερεχάνη, Αικατερίνη Χονδρορίζου, Λεωνίδα Χατζησταύρου, Ευαγγελία Γιακουμάτου, Μερόπη Τζουγκαράκη, Παναγιώτη Λυμπερόπουλο, Μιχαήλ Αποστολάκη, Νίκη Κατσιαούνη, Μαρία Γιαννακοπούλου, Απόστολο Φωτόπουλο, Μαρία Πετσάλη, Ζωή Καραχάλιου, Βαΐα Ζαρχανή - Εισηγήτρια, Σπυριδούλα Λιάτη, Στυλιανή Μπλέτα, Ηλία Γιαρένη, Ελένη Θεοδωρακοπούλου, Δέσποινα Βασιλοδημητράκη, Ευγενία Μπιτσακάκη, Ιωάννη Αποστολόπουλο, Αικατερίνη Πατσιαρά, Μαρία Αρχοντάκη, Παναγιώτη Φιλόπουλο, Παρασκευή Γρίβα, Στυλιανό Κακαβιά, Γεώργιο Μικρούδη, Ευαγγελία Γίτση, Αθανάσιο Νικολόπουλο, Ελένη - Παναγιώτα Λεβεντέλη, Ειρήνη Νικολάου, Παναγιώτη Μπολτέτσο, Αναστασία Καραμανίδου, Ιωάννα Στρατσιάνη, Χριστίνα Τζίμα, Άλκηστη Σιάννου, Βασιλική Μουγιάντση και Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, Αρεοπαγίτες, (κωλυομένων των λοιπών δικαστών της σύνθεσης).

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 24η Οκτωβρίου 2024, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βασιλείου Φλωρίδη (κωλυομένης της Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου) και της Γραμματέως Aγγελικής Ανυφαντή για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος - καλούντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιώς και Αιγαίου", (Δ.Υ.Πε Πειραιώς και Αιγαίου), που εδρεύει στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρο του Βασίλειο Ριζάκο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και Παρασκευή Γεωργίου, η οποία ανακάλεσε την από 3-10-2024 δήλωσή της κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως. Αμφότεροι οι πληρεξούσιοι δικηγόροι κατέθεσαν προτάσεις. Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1.Μ. Β. του Π., 2.Π. Γ. του Γ., 3.Ν. Δ. του Τ., 4.Ε. Μ. του Γ., και 5.Β. Χ. του Κ., όλων κατοίκων .... Εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρο τους Ιωάννη Τουτζιαράκη και Δημήτριο Ζερδελή, οι oποίοι κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-9-2019 αγωγή των ήδη καλούντων και λοιπών αναιρεσιβλήτων που δεν είναι διάδικοι στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3154/2020 του ίδιου Δικαστηρίου και 309/2022 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο με την από 28-3-2023 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 662/2024 απόφαση του Β2' Πολιτικού τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία παρέπεμψε στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον αναφερόμενο στο σκεπτικό πρώτο λόγο, από τον αριθμό 4 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεσης για τους καθ' ων η κλήση. Κατόπιν αυτής της απόφασης, η υπόθεση φέρεται προς συζήτηση στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την από 3-7-2024 κλήση του καλούντος νομικού προσώπου.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων, αφού έλαβαν τον λόγο από την Πρόεδρο, ανέπτυξαν και προφορικά τους σχετικούς ισχυρισμούς τους, οι οποίοι αναφέρονται και στις προτάσεις τους, ζήτησαν η μεν του καλούντος - αναιρεσείοντος την παραδοχή της αίτησης, οι δε των καθ' ων η κλήση - αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

Ο Εισαγγελέας, αφού έλαβε τον λόγο από την Πρόεδρο, πρότεινε να γίνει δεκτός ο πρώτος αναιρετικός λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Κατά την 23η Ιανουαρίου 2025, ημέρα που συγκροτήθηκε το δικαστήριο αυτό προκειμένου να διασκεφθεί για την ανωτέρω υπόθεση, ήταν απόντες οι Αρεοπαγίτες Γεώργιος Σχοινοχωρίτης, Κορνηλία Πανούτσου, Βαρβάρα Πάπαρη, Μαρία Γιαννακοπούλου, και Ζωή Καραχάλιου, οι οποίοι είχαν δηλώσει κώλυμα αρμοδίως. Παρά ταύτα, παρισταμένων, πλην αυτών, πλέον των είκοσι εννέα (29) μελών εκ των συμμετασχόντων στη συζήτηση της υπόθεσης, κατ' άρθρο 27 παρ.2 του ν. 4938/2022, το Δικαστήριο είχε την εκ του νόμου απαρτία για να διασκεφθεί.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την από 3-7-2024 κλήση του αναιρεσείοντος, νόμιμα φέρεται προς συζήτηση ενώπιον της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου ο παραπεμφθείς, με την υπ' αριθ. 662/2024 απόφαση του Β2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 563 παρ.2 εδάφ.β' ΚΠολΔ και 27 παρ.2β Ν.4938/2022 (ΦΕΚ Α'109/6-6-2022) "Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών και λοιπές διατάξεις", πρώτος λόγος της από 28-3-2023 αίτησης αναίρεσης κατά της 309/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, ως αφορών ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος, και συγκεκριμένα εάν η προσβαλλόμενη απόφαση υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 4 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με το να κρίνει ότι τα πολιτικά δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία προς επίλυση της ένδικης διαφοράς ως προς τους πρώτη, δεύτερο, τρίτο, τέταρτη και έκτη των αναιρεσιβλήτων (και ήδη καθ' ών η κλήση), οι οποίοι μετά την αξιολόγηση και ένταξή τους στο προσωπικό της αναιρεσείουσας σε οργανικές θέσεις με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου προσωπικού του κλάδου ΠΕ Ιατρών, στις οποίες μεταφέρθηκαν / μετατάχθηκαν ως ιατρικό προσωπικό του ΕΟΠΥΥ, κατέχουν, από της εντάξεώς τους κατ' εφαρμογή του ν.4305/2014, οργανικές θέσεις κλάδου ειδικευμένων ιατρών του ΕΣΥ, συνδεόμενοι έκτοτε μαζί του με εργασιακή σχέση δημοσίου δικαίου.

ΙΙ. Με τις διατάξεις του άρθρου 94 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, όπως αυτές ισχύουν από 18-4-2001 μετά την αναθεώρηση του εν λόγω άρθρου με το από 6 Απριλίου 2001 Ψήφισμα της Ζ` Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων, ορίζεται ότι στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια υπάγονται οι διοικητικές διαφορές, όπως νόμος ορίζει, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου (παρ. 1) και ότι στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται οι ιδιωτικές διαφορές, καθώς και υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας, όπως νόμος ορίζει (παρ. 2).

Με τη διάταξη του άρθρου 1 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι στη δικαιοδοσία των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων ανήκουν α) οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, εφόσον ο νόμος δεν τις έχει υπαγάγει σε άλλα δικαστήρια, β)... γ)... Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 95 παρ. 1 του Συντάγματος που αφορά τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου της Επικρατείας, προκύπτει ότι διοικητικές διαφορές ουσίας, που υπάγονται στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, είναι οι διαφορές που πηγάζουν από διοικητικές συμβάσεις ή από ενέργειες διοικητικών οργάνων, οι οποίες δεν συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις και εφόσον, στη δεύτερη αυτή περίπτωση, ο νόμος οργανώνει κατά τέτοιο τρόπο τη δικαστική προστασία του πολίτη, ώστε το αίτημα του ενώπιον του δικαστηρίου να είναι η καταψήφιση σε παροχή ή η αναγνώριση δικαιώματος ή έννομης σχέσης, που αναφέρονται στο δημόσιο δίκαιο (ΑΕΔ 2/1993)

Εξ άλλου, σε εφαρμογή των αντιστοίχων Συνταγματικών ρυθμίσεων του άρθρου 94 παρ.1 και 3, όπως ίσχυαν πριν την πιο πάνω αναθεώρηση, εκδόθηκε ο Ν. 1406/1983, με τα άρθρα 1 και 9 του οποίου όλες οι διοικητικές διαφορές ουσίας υπήχθησαν από 11.6.1985 στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Ειδικότερα με τη διάταξη του άρθρου 1 παρ.2 εδ. θ' του Ν. 1406/1983, όπως στη συνέχεια αντικαταστάθηκε με το άρθρο 29 παρ.3 του Ν. 2721/1999, ορίσθηκε ότι στις διοικητικές διαφορές ουσίας που υπάγονται στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων περιλαμβάνονται ιδίως και διαφορές που αφορούν τις κάθε είδους αποδοχές (δεδουλευμένες ή μη) του προσωπικού γενικώς του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτης και δεύτερης βαθμίδας και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, οι οποίες ρυθμίζονται από διατάξεις κανονιστικού περιεχομένου. Ως "αποδοχές", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι αποδοχές του προσωπικού που συνδέεται με το Δημόσιο, τους ΟΤΑ ή τα Ν.Π.Δ.Δ. με σχέση δημόσιου δικαίου. Από αυτό γίνεται φανερό ότι οι διαφορές που αφορούν τις αποδοχές των μισθωτών που συνδέονται με σύμβαση ή σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου με το Δημόσιο, ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ υπάγονται στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων (ΑΕΔ 3/2004, ΑΕΔ 11/1992).

ΙΙΙ. Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 16 παρ. 1 εδ. α - δ του Ν. 4238/2014 "Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις" (ΦΕΚ Α 38) ορίσθηκε ότι "Το σύνολο του μόνιμου και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (Ι.Δ.Α.Χ.) ιατρικού, οδοντιατρικού, νοσηλευτικού, επιστημονικού, παραϊατρικού, τεχνικού, διοικητικού προσωπικού των Μονάδων Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. τίθεται, αυτοδικαίως, από την ισχύ του παρόντος, σε καθεστώς διαθεσιμότητας με ταυτόχρονη κατάργηση των θέσεων που κατέχει. Οι ανωτέρω υπάλληλοι παραμένουν σε καθεστώς διαθεσιμότητας επί έναν (1) μήνα και εν συνεχεία, μετατάσσονται / μεταφέρονται, μετά από αίτησή τους, με τους όρους και τις προϋποθέσεις του επόμενου άρθρου, σε οργανικές θέσεις που συνιστώνται για το σκοπό αυτόν στις Διοικήσεις των αντίστοιχων, χωροταξικά, Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.), όπως προβλέπεται με την παρ. 4 του άρθρου 17 του ν. 4224/2013 (Α` 288). Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζεται η χωροταξική κατανομή, ανά Υγειονομική Περιφέρεια, των υφιστάμενων Μονάδων Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Στους υπαλλήλους που τίθενται σε καθεστώς διαθεσιμότητας καταβάλλονται τα τρία τέταρτα (3/4) των αποδοχών τους, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις...", ενώ με την παρ. 3 του ιδίου άρθρου ορίσθηκε ότι "οι διαπιστωτικές πράξεις για τη θέση σε καθεστώς διαθεσιμότητας των ανωτέρω υπαλλήλων εκδίδονται από το όργανο διοίκησης του φορέα προέλευσης".

Κατ' εξουσιοδότηση της διάταξης αυτής, εκδόθηκε η με αριθ. Γ.Π./οικ 18936/26.2.2014 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β 485) των Υπουργών Οικονομικών, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Υγείας, με την οποία συστήθηκαν και κατανεμήθηκαν ανά ειδικότητα (ιατροί) ή κλάδο (λοιπό προσωπικό) 9.930 οργανικές θέσεις, μόνιμου και με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου προσωπικού, ιατρικού, νοσηλευτικού, παραϊατρικού και λοιπού προσωπικού στις επτά Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών της χώρας.

Εξ άλλου με τη διάταξη του άρθρου 17 του ιδίου νόμου και υπό τον παράτιτλο "Κινητικότητα υπαλλήλων Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προς Δ.Υ.Πε", όπως τα δύο πρώτα εδάφια της παρ.1 αντικαταστάθηκαν με το άρθρο πρώτο υποπαρ. Ι5 του Ν. 4254/2014 (ΦΕΚ Α 85) ορίσθηκαν τα ακόλουθα: "(1). Εκ των υπαλλήλων των παραγράφων 1 και 2 του προηγούμενου άρθρου, που έχουν τεθεί σε καθεστώς διαθεσιμότητας, οι ιατροί/οδοντίατροι, μόνιμοι και Ι.Δ.Α.Χ., μετατάσσονται / μεταφέρονται αναδρομικά από την ημερομηνία λήξης του χρόνου διαθεσιμότητας, με την ίδια εργασιακή σχέση, σε οργανικές θέσεις πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, που συνιστώνται για το σκοπό αυτόν, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του προηγούμενου άρθρου, κατόπιν αιτήσεως τους, περί αποδοχής της εν λόγω θέσης, λαμβανομένων υπόψη και των ρυθμίσεων της παρ. 18 του άρθρου 32 του ν. 2190/1994, όπως ισχύει. Το λοιπό προσωπικό των ως άνω παραγράφων 1 και 2 μετατάσσεται/μεταφέρεται, αναδρομικά από την ημερομηνία λήξης του χρόνου διαθεσιμότητας, με την ίδια εργασιακή σχέση, κατόπιν αιτήσεως τους, περί αποδοχής της εν λόγω θέσης. Η ισχύς των προηγούμενων εδαφίων αρχίζει την 4η Μαρτίου 2014.

Οι ανωτέρω αιτήσεις υποβάλλονται από τους ενδιαφερομένους, εντός επτά (7) εργασίμων ημερών από την ημερομηνία έκδοσης των διαπιστωτικών πράξεων της ως άνω παραγράφου 3 του προηγούμενου άρθρου. Οι εν λόγω αιτήσεις, οι οποίες υπέχουν θέση υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986 (Α` 75), υποβάλλονται από τους ενδιαφερομένους στις αρμόδιες υπηρεσίες των κατά τόπους περιφερειακών διοικητικών μονάδων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίες με ευθύνη τους τις διαβιβάζουν στις αντίστοιχες υπηρεσίες των Δ.Υ.Πε. υποδοχής, εντός τριών ημερών. Το ιατρικό/οδοντιατρικό προσωπικό που ασκεί, παράλληλα, ελευθέριο επάγγελμα και το οποίο έχει υποβάλει αίτηση αποδοχής θέσης πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης σε Δ.Υ.Πε., οφείλει, κατά το χρόνο ανάληψης υπηρεσίας και προκειμένου να αναλάβει, να προσκομίσει στην αρμόδια υπηρεσία της Δ.Υ.Πε. υποδοχής βεβαίωση διακοπής δραστηριότητας ή εναλλακτικά, στην περίπτωση που χωρίς δική του υπαιτιότητα είναι αδύνατη η άμεση λήψη αντίστοιχης βεβαίωσης, επικυρωμένο αντίγραφο της αίτησης διακοπής δραστηριότητας προς την αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία (Δ.Ο.Υ.).

Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η βεβαίωση διακοπής δραστηριότητας κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία υποδοχής, από τον υπόχρεο, αμέσως μετά τη λήψη της, το αργότερο εντός μηνός από την ανάληψη υπηρεσίας, άλλως απολύονται αυτοδικαίως. (2). Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης υποβολής της σχετικής αίτησης αποδοχής ο υπάλληλος που έχει τεθεί σε καθεστώς διαθεσιμότητας απολύεται, αυτοδικαίως, μετά την πάροδο του προκαθορισμένου χρόνου των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 16 του παρόντος (3). Στην περίπτωση που ο μετατασσόμενος/μεταφερόμενος υπάλληλος δεν παρουσιαστεί στην αρμόδια υπηρεσία του φορέα υποδοχής, προκειμένου να αναλάβει υπηρεσία, απολύεται αυτοδικαίως. (4). Οι πράξεις μετάταξης / μεταφοράς των εν λόγω υπαλλήλων εκδίδονται από το αρμόδιο όργανο διοίκησης του Φορέα υποδοχής".

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι ιατροί / οδοντίατροι που υπηρετούσαν στο ΙΚΑ - ΕΤΑΜ με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (όπως και οι μόνιμοι ιατροί), οι οποίοι αρχικά είχαν μεταφερθεί αυτοδικαίως στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) από την ημερομηνία ένταξης σε αυτόν του κλάδου υγείας του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ [άρθ. 17 παρ.1 και 2 και 26 παρ. 9 του Ν. 3918/2011, όπως η τελευταία αυτή παράγραφος προστέθηκε με την παρ.21 του άρθρου 72 του Ν. 3984/2011 (ΦΕΚ Α 150)], στη συνέχεια μετατάχθηκαν / μεταφέρθηκαν με την ίδια εργασιακή σχέση και κατόπιν αίτησής τους στις κατά τόπους Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε), όπως στην εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα και σε αντίστοιχες οργανικές θέσεις πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης που συστήθηκαν για τον σκοπό αυτό, κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στα ως άνω άρθρα 16 παρ.1 και 17 παρ.1 του Ν. 4238/2014.

Επίσης, με το άρθρο 18 του νόμου αυτού (4238/2014), ορίσθηκε ότι εντός οκταμήνου από την ολοκλήρωση της μετάταξης / μεταφοράς το ως άνω ιατρικό προσωπικό αξιολογείται και κατατάσσεται σε θέσεις κλάδου ιατρών / οδοντιάτρων του Ε.Σ.Υ. που θα ενταχθούν στο Π.Ε.Δ.Υ., ενώ με το άρθρο 21 παρ.2 του ιδίου νόμου ορίσθηκε ότι το ιατρικό / οδοντιατρικό προσωπικό, μόνιμοι και Ι.Δ.Α.Χ. (ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου) διατηρεί το σύνολο των τακτικών αποδοχών που λαμβάνουν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού και ότι, μετά την ένταξή τους σε θέσεις του κλάδου ιατρών / οδοντιάτρων του Ε.Σ.Υ., λαμβάνουν τις αποδοχές που προβλέπονται από τις οικείες μισθολογικές διατάξεις. Με το άρθρο 25 του ιδίου νόμου προβλέφθηκε διαδικασία αξιολόγησης από πενταμελές Συμβούλιο Αξιολόγησης ιατρών και κατάταξης αναλόγως της προϋπηρεσίας του έχοντος μεταταχθεί κατά την προαναφερθείσα διαδικασία ιατρικού προσωπικού στους βαθμούς Διευθυντή, Επιμελητή Α' ή Επιμελητή Β', προκειμένου αυτό να ενταχθεί στον κλάδο ειδικευμένων ιατρών του Ε.Σ.Υ.

Επακολούθησε ο ν. 4305/2014 (ΦΕΚ Α 237), στη διάταξη της παρ.4 του άρθρου 50 του οποίου, με τίτλο "Ένταξη Ιατρών σε θέσεις κλάδου ΕΣΥ", στην υποπαράγραφο Β.1 ορίστηκε ειδικά ότι : " Οι οργανικές θέσεις μόνιμου και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου προσωπικού του κλάδου ΠΕ Ιατρών - Οδοντιάτρων που συστάθηκαν στις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών με τις διατάξεις της αρ. Γ.Π./οικ.18936 ΚΥΑ (Β` 485), στις οποίες μεταφέρθηκαν /μετατάχθηκαν ιατρικό, οδοντιατρικό προσωπικό του ΕΟΠΥΥ, κατ` εφαρμογή των διατάξεων του ν.4238/2014, όπως ισχύει, μετατρέπονται αυτοδίκαια σε οργανικές θέσεις κλάδου ειδικευμένων ιατρών ΕΣΥ, αντίστοιχων ειδικοτήτων με τις κατεχόμενες θέσεις. Η αυτοδίκαιη μετατροπή των θέσεων αυτών, γίνεται κάθε φορά με την έκδοση διαπιστωτικής πράξης του Διοικητή της οικείας ΥΠΕ για την ένταξη και κατάταξη των ιατρών στις μετατρεπόμενες θέσεις, μετά τη θετική αξιολόγηση τους από τα αρμόδια Συμβούλια. Η ανωτέρω διαπιστωτική πράξη δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως".

'Αμα τη δημοσιεύσει της ανωτέρω διαπιστωτικής πράξης, οι οργανικές θέσεις μόνιμου και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου προσωπικού κλάδου ΠΕ Ιατρών-Οδοντιάτρων, που είχαν συσταθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της υπ'αριθμ. Γ.Π./οικ.18936/26-2-2014 Κ.Υ.Α., στις οποίες είχε μεταφερθεί το ιατρικό, οδοντιατρικό προσωπικό του ΕΟΠΥΥ, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4238/2014, μετατράπηκαν αυτοδικαίως (αυτόματα) σε οργανικές θέσεις κλάδου ειδικευμένων ιατρών και οδοντιάτρων ΕΣΥ, για τους ειδικευμένους ιατρούς που αφορούσε η αντίστοιχη διαπιστωτική πράξη. 'Ητοι, εφεξής, οι αντίστοιχες συμβάσεις εργασίας τους, μετατράπηκαν από ιδιωτικού δικαίου σε δημοσίου δικαίου, κατά τα ισχύοντα για τους ειδικευμένους ιατρούς του ΕΣΥ, οι οποίοι, κατά το άρθρο 24 του ν.1397/1983 "Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΦΕΚ Α'143)- που μετά την κατάργησή του με το άρθρο 132 του ν.2071/1992 (ΦΕΚ Α 123), επανήλθε σε ισχύ με την περ.β'του άρθρου 1 του ν.2194/1994, όπως ίσχυε πριν τη δημοσίευση του ν.2071/1992 - είναι μόνιμοι δημόσιοι λειτουργοί, τελούντες μάλιστα υπό ιδιαίτερο καθεστώς εισόδου στη δημόσια υπηρεσία, ύστερα από προκήρυξη της οικείας θέσης και αξιολόγηση. Τέλος, κατά το άρθρο 559 αρ.4 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Ο λόγος αυτός ιδρύεται και αν ακόμη δεν έγινε σχετική επίκληση της έλλειψης δικαιοδοσίας ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας, αφού αφορά τη δημόσια τάξη (άρθρο 562 παρ. 2 εδ. γ'Κ.Πολ.Δ -ΟλΑΠ 20/2008).

IV. Στην προκείμενη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, προέκυψαν τα ακόλουθα: Οι 1η, 2ος, 3ος, 4η και 6η των αναιρεσιβλήτων, ειδικευμένοι ιατροί, απασχολούνταν στο Ι.Κ.Α. και έπειτα στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., αρχικά με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Μετά τη θέσπιση του ν.4238/2014 τέθηκαν αυτοδικαίως σε καθεστώς διαθεσιμότητας για ένα μήνα, σύμφωνα με τις διατάξεις του ως άνω νόμου, και στη συνέχεια, κατόπιν αιτήσεώς τους, μετατάχθηκαν από τις 20-3-2014 στην εναγομένη, σε κενές οργανικές θέσεις κλάδου ΠΕ ιατρών, ομοίως, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, αντίστοιχες της ειδικότητάς τους, που συστήθηκαν για το σκοπό αυτό. Ακολούθως, κατ' εφαρμογή της πιο πάνω διάταξης της παρ.4 του άρθρου 50 του ν. 4305/2014, δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β' 3577 της 31-12-2014 η υπ'αριθμ. ΔΑΑΔ 25913/35556 (2-12-2014) Διαπιστωτική Πράξη του Διοικητή της αναιρεσείουσας, τότε 2η Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιά.

Με την Διαπιστωτική αυτή Πράξη, αφού ελήφθησαν υπόψη, μεταξύ άλλων, οι διατάξεις της προαναφερόμενης υπ'αριθμ. Γ.Π./οικ.18936/26-2-2014 Κ.Υ.Α για τη σύσταση 9.930 οργανικών θέσεων μόνιμου και ΙΔΑΧ στις Διοικήσεις των Υγειονομικών Περιφερειών, οι αναφερόμενες προγενέστερες Πράξεις του ιδίου Διοικητή μετάταξης και μεταφοράς προσωπικού, και το γεγονός ότι από την Διαπιστωτική αυτή Πράξη προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, οι οργανικές θέσεις μόνιμου και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου προσωπικού κλάδου ΠΕ Ιατρών-Οδοντιάτρων, που συστάθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις της άνω Κ.Υ.Α, στις οποίες μεταφέρθηκαν/μετατάχθηκαν ιατρικό, οδοντιατρικό προσωπικό του ΕΟΠΥΥ, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4238/2014, μετατράπηκαν αυτόματα σε οργανικές θέσεις κλάδου ειδικευμένων ιατρών και οδοντιάτρων ΕΣΥ και εντάχθηκαν οι αναφερόμενοι ειδικευμένοι ιατροί - μεταξύ των πρώτων και οι 1η, 2ος, 3ος, 4η και 6η των αναιρεσιβλήτων - στις μετατρεπόμενες θέσεις ιατρών Ε.Σ.Υ. και κατατάχθηκαν στους βαθμούς Διευθυντή (ο 2ος), Επιμελητή Α', (οι 3ος, 4η και 6η) και Επιμελητή Β' (η 1η).

Με την από 17-9-2019 (αυξ. αρ. καταθ. 8120/4084/17-9-2019) αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, ζήτησαν να τους καταβληθούν, για τις αναφερόμενες σ' αυτή (αγωγή) αιτίες, διαφορές αποδοχών, η πρώτη, τρίτος και έκτη εξ αυτών για το χρονικό διάστημα από την 1-1-2017 έως και την 31-1-2019, ο δεύτερος για το διάστημα από 1-1-2017 έως και 31-12-2017 και η τέταρτη για το διάστημα από 1-4-2017 έως και 31-12-2019. Η αγωγή αυτή έγινε εν μέρει δεκτή ως βάσιμη και κατ' ουσίαν με την 3154/2020 απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, και μετά την άσκηση εφέσεως εκ μέρους του ήδη αναιρεσείοντος, το Μονομελές Εφετείο Πειραιώς, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσίαν την έφεση εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και ακολούθως έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή.

Σύμφωνα όμως με όσα προαναφέρθηκαν στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, από το χρόνο δημοσίευσης της πιο πάνω διαπιστωτικής πράξης, οι αναιρεσίβλητοι συνδέονται με το αναιρεσείον ΝΠΔΔ με σχέση δημοσίου δικαίου, και συνεπώς οι διαφορές που απορρέουν από την ως άνω σχέση, μεταξύ των οποίων και οι επίδικες, που αφορούν χρονικό διάστημα μετά την ένταξή τους, υπάγονται στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων. Επομένως το Εφετείο, με το να κρίνει ότι έχει δικαιοδοσία για την εκδίκαση της υπόθεσης, υπερέβη τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων και έτσι ο από το άρθρο 559 αρ. 4 Κ.Πολ.Δ πρώτος λόγος αναίρεσης που παραπέμφθηκε στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, είναι βάσιμος και ως εκ τούτου η προσβαλλόμενη απόφαση θα πρέπει να αναιρεθεί.

V. Από τις διατάξεις του άρθρου 580 παράγραφοι 1 και 3 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με εκείνες του άρθρου 4 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι, εάν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση λόγω υπερβάσεως δικαιοδοσίας, πρέπει να αναιρέσει και την πρωτόδικη απόφαση που έχει τυχόν επικυρωθεί με την απόφαση που αναιρέθηκε, εφόσον και αυτή ενέχει υπέρβαση δικαιοδοσίας και περαιτέρω πρέπει να απορρίψει την αγωγή επί της οποίας αυτή εκδόθηκε δι' έλλειψη δικαιοδοσίας. Επομένως, ως προς τους ανωτέρω αναιρεσιβλήτους, μετά την αναίρεση της υπ' αριθ. 309/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, θα πρέπει να αναιρεθεί και η υπ' αριθ. 3154/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς λόγω υπερβάσεως δικαιοδοσίας και ακόμη πρέπει, η από 17-9-2019 αγωγή, ως προς το μέρος που ασκήθηκε από τους ως άνω ενάγοντες και ήδη αναιρεσιβλήτους, επί της οποίας οι ως άνω αποφάσεις εκδόθηκαν, να απορριφθεί ως απαράδεκτη, να συμψηφιστούν δε τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων στο σύνολό τους, τόσο της αναιρετικής δίκης, όσο και αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας, επειδή η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν είναι ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρ.179, 183, 191 παρ.1 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται τον παραπεμφθέντα στην Πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου πρώτο λόγο από τον αριθμό 4 του άρθρου 559 ΚΠολΔ της από 28-3-2023 αίτησης για αναίρεση της 309/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Αναιρεί: α) την υπ' αριθμ. 309/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς καθώς και β) την υπ' αριθ. 3154/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς ως προς τους πρώτη, δεύτερο, τρίτο, τέταρτη και έκτη των αναιρεσιβλήτων, Μαριλένα Βήχου, Παναγιώτη Γεωργόπουλο, Ναουάφ Δαουάχερ, Ευγενία Μπαρμπαγιάννη και Βικτωρία Χατζηνικολάου.

Απορρίπτει την από 17-9-2019 (αρ. εκθ. καταθ. 8120/4084/2019) αγωγή κατά το μέρος που ασκήθηκε από τους αμέσως ανωτέρω αναιρεσιβλήτους και

Συμψηφίζει στο σύνολό της μεταξύ των διαδίκων τη δικαστική δαπάνη της αναιρετικής δίκης καθώς και αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Ιανουαρίου 2025 και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 27 Φεβρουαρίου 2025.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ          Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ