Α.Π. 239/2022 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΕΚΠΡΟΣΘΕΣΜΗ ΑΝΑΙΡΕΣΗ. ΕΠΙΔΟΣΗ ΣΤΟΝ ΕΝΗΛΙΚΟ ΣΥΝΟΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΗΤΟ ΔΙΚΗΓΟΡΟ. ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΛΟΓΟΥ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΒΙΑΣ. Εν προκειμένω, η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία απέρριψε ως ανυποστήρικτη την έφεση της μη εμφανισθείσας αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου κατηγορουμένης, ήδη αναιρεσείουσας, καταχωρίστηκε στο ειδικό βιβλίο και αντίγραφο αυτής επιδόθηκε με εγχείριση στον ενήλικο σύνοικο της επειδή δεν βρέθηκε η ίδια προσωπικά στον τόπο κατοικίας της και στην αντίκλητο δικηγόρο της. Επομένως, η επίμαχη αίτηση αυτή ασκήθηκε εκπρόθεσμα, δηλαδή μετά την εκπνοή της προθεσμίας των είκοσι ημερών. Για να δικαιολογήσει το εκπρόθεσμο η αναιρεσείουσα επικαλείται ως λόγο ανώτερης βίας ότι το πρόσωπο στο οποίο εγχειρίστηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, λόγω απουσίας της από τον τόπο κατοικίας της, δεν ήταν σύνοικος της. Ο ισχυρισμός της, όμως, αυτός δεν αποδεικνύεται, δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα ουδέν αποδεικτικό στοιχείο προσκομίζει, ούτε το επικαλούμενο στην αίτηση της πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. Απορρίπτει αίτηση αναίρεσης (473 παρ. 1, παρ. 2 εδ. α' και 3 εδ. α', 476 παρ. 1 εδ. α' ΚΠοινΔ).

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Κουτσοκώστα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Φραγκάκη, Πηνελόπη Παρτσαλίδου-Κομνηνού, Ελένη Κατσούλη και Διονύσιο Παλλαδινό-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες. Με την παρουσία και της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ευδοκίας Πούλου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 9 Νοεμβρίου 2021, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση της αναιρεσείουσας - κατηγορουμένης Ε. Ν. του Π., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Δήμο, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 387/2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης.

Το Πενταμελές Εφετείο Θράκης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα-κατηγορουμένη, ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 7-4-2021 αίτησή της, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 406/2021.

Έπειτα η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευδοκία Πούλου, εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ελένης Μετσοβίτου με αριθμό 232/4-10-2021, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"I. Εισάγω στο Δικαστήριο Σας, (σε Συμβούλιο), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 476 ΚΠΔ, την με ημερομηνία επιδόσεως 8-4-2021 στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Δήλωση Αιτήσεως Αναιρέσεως της Ε. Ν. του Π., κατοίκου ... κατά της αρίθ.387/2018 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης και εκθέτω τα εξής: Κατά το άρθρο 473 ΚΠΔ η προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης είναι 20 ημερών με δήλωση που επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωρηθεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου. Ο όρος τελεσίδικη απόφαση που απαντάται στον ΚΠΔ μόνο στην ανωτέρω διάταξη χρησιμοποιείται με τη γνωστή έννοια της αποφάσεως που δεν μπορεί να προσβληθεί με τα προβλεπόμενα από το νόμο τακτικά ένδικα μέσα, όπως είναι (μόνο) η έφεση. Ο σκοπός της ανωτέρω διατάξεως συνίσταται στην ανάγκη να έχει λάβει ο ενδιαφερόμενος διάδικος πλήρη γνώση του αιτιολογικού της αποφάσεως, ώστε να είναι σε θέση να θεμελιώσει τους αναφερομένους από το άρθρο 510 παρ. 1 ΚΠΔ λόγους αναιρέσεως και να αποφεύγεται η άσκηση ματαίως αιτήσεως αναιρέσεως, όταν δεν προκύπτει νόμιμος λόγος, ώστε να αποτρέπεται η εντεύθεν ταλαιπωρία και οικονομική επιβάρυνση του διαδίκου (Ολ.ΑΠ 6/2002). Τέλος κατ' άρθρο 512 παρ.1 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 476 παρ.1 ΚΠΔ, όταν η αναίρεση ασκήθηκε εκπροθέσμως, το δικαστήριο του Αρείου Πάγου απορρίπτει τη σχετική αίτηση ως απαράδεκτη.

II. Στη προκείμενη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση, απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η ασκηθείσα έφεση της αναιρεσείουσα κατά της αριθ.497/2011 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, δυνάμει της οποίας έχει καταδικαστεί σε ποινή κάθειρξης έξι (6) ετών για διακεκριμένη κλοπή. Η προσβαλλόμενη απόφαση καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο στις 4-2-2019 και η αναίρεση ασκήθηκε από την ίδια στις 8-4- 2021 με δήλωση και επίδοση στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ήτοι εκπρόθεσμα. Η αναιρεσείουσα- κατηγορούμενη με την υπό κρίση αναίρεση επικαλείται ως λόγο δικαιολογήσεως της εκπρόθεσμης άσκησης της αναίρεσης, τη επίδοση της ως άνω προσβαλλόμενης απόφασης σε άτομο, που φέρεται ως σύνοικος αυτής, αλλά ουδέποτε είχε την ιδιότητα αυτή, πλην όμως αυτός ανευρέθει στην διεύθυνση της οικίας της παρέλαβε και υπέγραψε το αποδεικτικό επίδοσης και επί πλέον είχαν κλητευθεί νόμιμα στην δικάσιμο κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση και συνεπώς ο επικαλούμενος από την αναιρεσείουσα ως άνω λόγος είναι αβάσιμος.

Κατά συνέπεια η εξεταζόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εκπρόθεσμα και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να επιβληθούν τα έξοδα της προκείμενης διαδικασίας σε βάρος της αναιρεσείουσα. (άρθρο 578 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Προτείνω: Να απορριφθεί ως απαράδεκτη η από 8-4-2021 αίτηση αναιρέσεως της Ε. Ν. του Π. κατοίκου ... για αναίρεση της με αριθμό 387/2018 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης Και Να επιβληθούν σε βάρος της τα δικαστικά έξοδα της παρούσας.

Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ελένη Ρ. Μετσοβίτου-Φλουρή".

Αφού άκουσε την Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και τον πληρεξούσιο της αναιρεσείουσας.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 590 παρ. 1 εδ. α' και β' του ισχύοντος από την 1η-7-2019 νέου ΚΠοινΔ, "1. Υποθέσεις που εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και σε οποιονδήποτε βαθμό συνεχίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα. Οι πράξεις της ποινικής διαδικασίας που τελέστηκαν όταν ίσχυαν οι διατάξεις που καταργούνται διατηρούν το κύρος τους". Επίσης, κατά τις διατάξεις του άρθρου 589 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, "αποφάσεις και βουλεύματα που εκδόθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος κώδικα υπόκεινται στα ένδικα μέσα και στις διατυπώσεις άσκησής τους που προέβλεπε ο καταργούμενος κώδικας ποινικής δικονομίας και εκδικάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κώδικα".

Από τις μεταβατικές αυτές διατάξεις, σε συνδυασμό και με εκείνη του άρθρου 2 του ΑΚ, κατά την οποία ο νόμος ορίζει για το μέλλον και δεν έχει αναδρομική ισχύ, συνάγεται η γενική αρχή του δικαίου ότι οι δικονομικοί νόμοι, που αποσκοπούν στην ορθή απονομή του δικαίου, έχουν αναδρομική ισχύ και καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς υποθέσεις μόνο ως προς το ατέλεστο μέρος τους, εκτός αν αυτοί ορίζουν διαφορετικά. Έτσι, αν δεν ορίζεται διαφορετικά σ' αυτόν, ο νέος δικονομικός νόμος διέπει το διαδικαστικό μέρος της ποινικής δίκης, που συντελείται μετά τη θέσπιση αυτού, και όχι και τις διαδικαστικές πράξεις που είχαν τελεστεί μέχρι την έναρξη της ισχύος του. Από αυτά παρέπεται ότι το επιτρεπτό του ένδικου μέσου και οι σχετικές πλημμέλειες της απόφασης ή του βουλεύματος, για τις οποίες παρέχεται η άσκησή του, κρίνονται με βάση το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο της δημοσίευσης της απόφασης ή της έκδοσης του βουλεύματος, ενώ το παραδεκτό του ένδικου μέσου, δηλαδή η συνδρομή των όρων της νομότυπης και της εμπρόθεσμης άσκησής του, κρίνεται με βάση το νόμο που ισχύει κατά το χρόνο της άσκησης αυτού.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 473 παρ.1, παρ. 2 εδ. α' και 3 εδ. α' του ΚΠοινΔ, η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης, από τον παρόντα κατά την απαγγελία της απόφασης δικαιούμενο, είναι είκοσι ημερών και αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση καταχωρίζεται καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου. Σε περίπτωση που ο δικαιούμενος σε άσκηση αναίρεση δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, ισχύει πάλι η παραπάνω προθεσμία, αλλά με την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί η επίδοση στον τελευταίο της απόφασης. Αν η απόφαση επιδοθεί μεταγενέστερα της καταχώρισης στο ειδικό βιβλίο, τότε η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης αρχίζει από την επίδοση αυτής. Η τυχόν εκπρόθεσμη άσκηση του ένδικου αυτού μέσου τότε μόνο συγχωρείται, σύμφωνα με την πηγάζουσα από το άρθρο 255 του Αστικού Κώδικα γενική αρχή του δικαίου, κατά την οποία κανένας δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα, όταν στην έκθεση άσκησης του ένδικου μέσου, η οποία συντάσσεται κατά τις διατάξεις του άρθρου 474 του ΚΠοινΔ, γίνεται επίκληση των περιστατικών, τα οποία συνιστούν ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που κατέστησαν αδύνατη την εμπρόθεσμη άσκηση αυτού, καθώς και των αποδεικνυόντων τα περιστατικά αυτά αποδεικτικών μέσων, αλλιώς η αναίρεση απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Ως ανώτερη δε βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του επικαλούμενου αυτό, μη οφειλόμενο σε υπαιτιότητά του, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δε μπορεί ν' αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης ή να υπερνικηθεί με οποιοδήποτε τρόπο.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠοινΔ, "όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα....ή σε κάθε άλλη περίπτωση που ο νόμος ρητά προβλέπει ότι το ένδικο μέσο είναι απαράδεκτο, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο), που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει αυτόν που άσκησε το ένδικο μέσο ή τον συνήγορο αντίκλητό του, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο", ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 512 παρ. 1 εδ. α' του ίδιου Κώδικα, "αν υπάρχει περίπτωση απαραδέκτου, η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται κατά τη διαδικασία του άρθρου 476....".

Στην προκείμενη περίπτωση, η υπό κρίση από 7-4-2021 αίτηση της Ε. Ν. του Π., κατοίκου ... για αναίρεσης της 387/30-11-2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης, με την οποία απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η έφεση της κατά της απόφασης 407/8-9-2011 του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θράκης, με την οποία η αναιρεσείουσα καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης έξι (6) ετών, για την πράξη της διακεκριμένης κλοπής από κοινού, από περισσότερους των δύο δραστών που είχαν ενωθεί για να διαπράττουν κλοπές κατ' επάγγελμα και κατά συνήθεια, ασκήθηκε με δήλωση που επιδόθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου την 8-4-2021.

Από τα έγγραφα της δικογραφίας, τα οποία παραδεκτώς επισκοπούνται για τη διακρίβωση του παραδεκτού της ανωτέρω αίτησης αναίρεσης, προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία απέρριψε ως ανυποστήρικτη την έφεση της μη εμφανισθείσας αυτοπροσώπως ή δια συνηγόρου κατηγορουμένης, ήδη αναιρεσείουσας, καταχωρίστηκε στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ στις 4-2-2019, σύμφωνα με τη σχετική υπηρεσιακή βεβαίωση του αρμόδιου γραμματέα επί του σώματος αυτής και αντίγραφο αυτής επιδόθηκε στις 28-3-2019 στην αναιρεσείουσα, με εγχείριση στον ενήλικο σύνοικο της Κ. Ν., σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 155 παρ. 2 εδ. β' και 166 παρ. 1 του ΚΠοινΔ, επειδή δεν βρέθηκε η ίδια προσωπικά στον τόπο κατοικίας της και στις 8-4-2019 στην αντίκλητο δικηγόρο της Πουρνάρα Μαρίκα.

Επομένως, η αίτηση αυτή ασκήθηκε εκπρόθεσμα, δηλαδή μετά την εκπνοή της προθεσμίας των είκοσι ημερών, που άρχιζε στις 8-4-2019. Για να δικαιολογήσει το εκπρόθεσμο η αναιρεσείουσα επικαλείται ως λόγο ανώτερης βίας ότι το πρόσωπο στο οποίος εγχειρίστηκε την 28-3-2019 η προσβαλλόμενη απόφαση, λόγω απουσίας της από τον τόπο κατοικίας της, δεν ήταν σύνοικος της.

Ο ισχυρισμός της, όμως, αυτός δεν αποδεικνύεται, δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα ουδέν αποδεικτικό στοιχείο προσκομίζει, ούτε το επικαλούμενο στην αίτηση της πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του Δήμου Φυλής.

Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη και να επιβληθούν στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα της παρούσας δίκης (άρθρο 578 παρ. 1 του ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-4-2021 αίτηση της Ε. Ν. του Π., κατοίκου ... για αναίρεση της 387/30-11-2018 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2021. Και

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 15 Φεβρουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ               Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ