Α.Π. 657/2025 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ) ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΩΡΑΡΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Α.Π. 657/2025 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΩΡΑΡΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (άρθρ. 22 παρ. 1, 2 περ. α' ν. 4139/2013)

ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙ ΤΟΞΙΚΟΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ (άρθρ. 30 παρ. 1, 2, 3 ν. 4139/2013, άρθρ. 177 ΚΠΔ)

ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΡΙΣΤΑΤΩΜΕΝΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ (άρθρ. 93 παρ. 3 Συντ., άρθρ. 139 ΚΠΔ, άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ)

ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΚΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗΣ (άρθρ. 20 παρ. 1, 2 ν. 4139/2013)

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΚΤΟΥ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΛΑΦΡΥΝΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ (άρθρ. 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, 4, 504 παρ. 1, 505 ΚΠΔ, άρθρ. 84 παρ. 2 στοιχ. ε' ΠΚ)

Ο Άρειος Πάγος με την απόφαση 657/2025 επικύρωσε την καταδίκη κατηγορουμένου για διακεκριμένη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών (κατοχή και πώληση) εντός του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η επιβαρυντική περίσταση του άρθρου 22 ν. 4139/2013 στοιχειοθετείται ανεξαρτήτως αν η πράξη τελέστηκε κατά τη διάρκεια ή εκτός ωραρίου λειτουργίας του εκπαιδευτικού ιδρύματος. Παράλληλα, κρίθηκε επαρκής η αιτιολογία απόρριψης του ισχυρισμού περί τοξικομανίας, καθώς η σχετική πραγματογνωμοσύνη βασίστηκε αποκλειστικά σε αυτοαναφορές του δράστη, στερούμενη εργαστηριακών ευρημάτων και κλινικών ενδείξεων εξάρτησης. Η προσβαλλόμενη απόφαση κρίθηκε ότι διέλαβε την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, δίχως να παραβιάσει ουσιαστικές ποινικές διατάξεις.

Αριθμός 657/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτα Πασσίση, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου - Εισηγητή και Παναγιώτη Λυμπερόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Φεβρουαρίου 2025, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Σοφοκλή Λογοθέτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου L. K. του A., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πάνο - Τόμας Κουτσογιώργο, για αναίρεση της αποφάσεως 376/2022 του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Το Πενταμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. 48/22-12-2022 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 11/23.

Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση, με αριθμό 48/2022, αίτηση του αναιρεσείοντος, L. K. του A., κατοίκου ..., με δήλωσή του ενώπιον του γραμματέα του Εφετείου Θεσσαλονίκης, στις 22-12-2022, για αναίρεση της υπ` αριθμ. 376/2022 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε σε δεύτερο βαθμό, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 464, 466 παρ. 1, 473 παρ. 2, 3, 474 παρ. 1, 4, 504 παρ. 1 και 505 ΚΠΔ). Είναι, συνεπώς, αυτή παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 1 και 2 του ν. 4139/2013, όπως η παρ. 2 ίσχυε μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 2 ν. 4523/2018, "1. Όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 21, 22 και 23, διακινεί παράνομα ναρκωτικά, τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον οκτώ (8) ετών και με χρηματική ποινή μέχρι τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ. 2. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 2Α και 29, ως έγκλημα διακίνησης ναρκωτικών νοείται κάθε πράξη με την οποία συντελείται η κυκλοφορία ναρκωτικών ουσιών ή πρόδρομων ουσιών που αναφέρονται στους πίνακες της παραγράφου 2 του άρθρου 1 και ιδίως η εισαγωγή, η εξαγωγή, η διαμετακόμιση, η πώληση, η αγορά, η προσφορά, η διανομή, η διάθεση, η αποστολή, η παράδοση, η αποθήκευση, η παρακατάθεση, η παρασκευή, η κατοχή, η μεταφορά....".

Περαιτέρω, στο άρθρο 22 παρ. 1, 2 περ. α' του ίδιου νόμου ορίζεται ότι: "1. Με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και με χρηματική ποινή από πενήντα χιλιάδες (50.000) έως πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ τιμωρείται όποιος τελεί κάποια από τις πράξεις των άρθρων 20 και 21 παράγραφος 1α'.... 2. Με την ποινή της παραγράφου 1 τιμωρείται, όποιος παράνομα: α) διακινεί ναρκωτικά σε στρατόπεδα ή άλλους χώρους των ενόπλων δυνάμεων, αστυνομικά κρατητήρια, σωφρονιστικά καταστήματα, καταστήματα ανηλίκων κάθε κατηγορίας, σχολικές μονάδες οποιασδήποτε βαθμίδας, εκπαιδευτικά ιδρύματα ή άλλες μονάδες κατάρτισης, επιμόρφωσης ή μετεκπαίδευσης, σε χώρους άθλησης, κατασκηνώσεων, φροντιστηρίων, σε χώρους παροχής κοινωνικών υπηρεσιών, σε χώρους συγκέντρωσης μαθητών ή σπουδαστών για εκπαιδευτικούς ή αθλητικούς σκοπούς".

Με το ανωτέρω άρθρο 20 του ν. 4139/2013 τυποποιείται το βασικό έγκλημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, στο οποίο αναφέρονται ενδεικτικά οι διάφοροι τρόποι τέλεσής του, που αποτελούν ένα μόνο έγκλημα αν αφορούν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών, περιέχονται δε μεταξύ αυτών η κατοχή και η πώληση ναρκωτικών ουσιών (ΑΠ 998/2023, ΑΠ 871/2023, ΑΠ 836/2023). Εξάλλου, κατά το άρθρο 22 παρ. 1, 2 περ. α του ίδιου νόμου, συνιστά διακεκριμένη περίπτωση του ανωτέρω εγκλήματος, μεταξύ άλλων, η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών σε σχολικές μονάδες οποιασδήποτε βαθμίδας, εκπαιδευτικά ιδρύματα ή άλλες μονάδες κατάρτισης, επιμόρφωσης ή μετεκπαίδευσης και σε χώρους συγκέντρωσης μαθητών ή σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Η αυστηρότερη μεταχείριση των δραστών, στις περιπτώσεις αυτές, εδράζεται στους αυξημένους κινδύνους, που εγκυμονεί για τα παιδιά και τους νέους η διακίνηση προς αυτούς ναρκωτικών ουσιών. Ενόψει δε της μη διάκρισης στον νόμο, το έγκλημα στη διακεκριμένη του μορφή τελείται όχι μόνο όταν αυτό έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια λειτουργίας της σχολικής μονάδας, του εκπαιδευτικού ιδρύματος κλπ, αλλά και κατά το χρονικό διάστημα μη λειτουργίας τους. Άλλωστε, πολλές φορές (όταν η μορφή της διακίνησης έχει διάρκεια) μπορεί να είναι δυσδιάκριτη η σχετική περίπτωση, όπως σε διακίνηση ναρκωτικών με τη μορφή της αποθήκευσης, της παρακαταθήκης, της κατοχής ή της μεταφοράς, ενώ είναι γνωστό ότι, πολλές φορές, ακόμη και κατά τη διάρκεια μη λειτουργίας των σχολικών μονάδων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κλπ., οι εκπαιδευόμενοι συνηθίζουν να συναντώνται στους οικείους γι' αυτούς προαύλιους χώρους τους (όπου επίσης η τέλεση της πράξης συνιστά διακεκριμένη περίπτωση) ή ακόμη (στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα) σε ορισμένους εκπαιδευόμενους μπορεί να παρέχεται δυνατότητα εισόδου στις εγκαταστάσεις τους για μελέτη, διενέργεια ερευνητικού έργου κλπ.

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης όταν εκτίθενται σε αυτήν με σαφήνεια και πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος και αναφέρονται οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους υπήχθησαν τα περιστατικά που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Η επιβαλλόμενη κατά τα ανωτέρω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της απόφασης πρέπει να υπάρχει όχι μόνο ως προς την κατηγορία, αλλά να επεκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, που προβάλλονται από τον κατηγορούμενο ή από τον συνήγορό του παραδεκτώς και κατά τρόπο πλήρη και ορισμένο. Τέτοιοι ισχυρισμοί είναι εκείνοι που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας κατά τις διατάξεις των άρθρων 171 παρ. 2 και 333 παρ. 2 του ΚΠΔ και τείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή την άρση ή μείωση της ικανότητας προς καταλογισμό ή την εξάλειψη του αξιοποίνου της πράξης ή τη μείωση της ποινής, όπως είναι ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου που κατηγορείται για παράνομη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, ότι έχει αποκτήσει την έξη της χρήσης ναρκωτικών, την οποία δεν μπορεί να την αποβάλει με τις δικές του δυνάμεις, αφού για τον τοξικομανή προβλέπεται από το άρθρο 30 παρ. 4 του ν. 4139/2013 ευνοϊκότερη μεταχείριση. Ειδικότερα, κατά το άρθρο 30 παρ. 1, 2 και 3 του ν. 4139/2013 περί εξαρτησιογόνων ουσιών:

"1. όσοι απέκτησαν την έξη της χρήσης ναρκωτικών και δεν μπορούν να την αποβάλουν με τις δικές τους δυνάμεις υποβάλλονται σε ειδική μεταχείριση, κατά τους όρους του άρθρου αυτού και των άρθρων 31-35. 2. Η συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων της προηγούμενης παραγράφου διαπιστώνεται κατά την άσκηση της ποινικής δίωξης και σε κάθε φάση της ποινικής διαδικασίας, σύμφωνα με την αρχή της ηθικής αποδείξεως, όπως ορίζεται από το άρθρο 177 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. 3. Για τη διάγνωση της εξάρτησης ενός προσώπου από ναρκωτικά συνεκτιμώνται ιδίως ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα στοιχεία: πιστοποιήσεις αναγνωρισμένων υπηρεσιών απεξάρτησης, χορήγησης υποκατάστατων ή ανταγωνιστικών στα οπιοειδή ουσιών, περίθαλψης για παθήσεις συνδεόμενες με τη χρήση ουσιών, ψυχολογικά και κοινωνικά δεδομένα που αφορούν τον κατηγορούμενο, ευρήματα εργαστηριακών εξετάσεων που αποκαλύπτουν χρήση ναρκωτικών για μακρόχρονες περιόδους. Σε κάθε φάση της ποινικής διαδικασίας δύναται να διαταχθεί πραγματογνωμοσύνη είτε αυτεπάγγελτα είτε μετά από αίτημα του κατηγορουμένου, προκειμένου να καθοριστεί αν πράγματι υπάρχει εξάρτηση, όπως επίσης και το είδος και η βαρύτητα αυτής. Η αποδοχή ή η απόρριψη του αιτήματος για πραγματογνωμοσύνη πρέπει να αιτιολογείται ειδικά. Η πραγματογνωμοσύνη συνεκτιμάται με τα παραπάνω διαγνωστικά κριτήρια....".

Έτσι, για τη διάγνωση της εξάρτησης ενός προσώπου από ναρκωτικά, το δικαστήριο οφείλει να συνεκτιμά, εκτός από τη δικαστική πραγματογνωμοσύνη και τυχόν πιστοποιήσεις αναγνωρισμένων υπηρεσιών απεξάρτησης, χορήγησης υποκατάστατων ή ανταγωνιστικών στα οπιοειδή ουσιών, περίθαλψης για παθήσεις συνδεόμενες με τη χρήση ουσιών, ψυχολογικά και κοινωνικά δεδομένα, που αφορούν στον κατηγορούμενο, ευρήματα εργαστηριακών εξετάσεων, που αποκαλύπτουν χρήση ναρκωτικών για μακρόχρονες περιόδους. Το δικαστήριο δε, αν απορρίψει τον ισχυρισμό αυτόν περί τοξικομανίας, οφείλει να αιτιολογήσει την κρίση του ιδιαίτερα και να αντικρούσει το τυχόν αντίθετο πόρισμα σχετικής έκθεσης πραγματογνωμοσύνης (ΑΠ 827/2023, ΑΠ 1246/2022).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης, με την προαναφερόμενη υπ` αριθμ. 376/2022 απόφασή του, αφού εκτίμησε και αξιολόγησε τα αναφερόμενα, ως προς το είδος τους, αποδεικτικά μέσα, (ένορκες καταθέσεις μαρτύρων, αναγνωσθέντα έγγραφα, έκθεση ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, αναγνωσθείσα πρωτοβάθμια απόφαση), δέχτηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: "Το βράδυ της 22-12-2018 από ώρα 22.00 περίπου, αστυνομικοί του Τμήματος Ασφαλείας Θεσσαλονίκης εκτελούσαν υπηρεσία στο χώρο του ΑΠΘ, πραγματοποιώντας έρευνα για διακίνηση ναρκωτικών. Συγκεκριμένα, οι αστυνομικοί, μεταξύ των οποίων και ο μάρτυρας - αστυνομικός Δ. Κ. έλεγχαν την είσοδο στο χώρο του Πανεπιστημίου [μικρή πόρτα], που βρίσκεται από την πλευρά της οδού ..., όπου υπήρχε μεγάλη κίνηση, αν και ήταν 22 Δεκεμβρίου και οι Πανεπιστημιακές Σχολές ήταν κλειστές λόγω των εορτών. Κατά τη διακριτική παρακολούθηση, που διήρκεσε πλέον της μίας ώρας, οι αστυνομικοί εντόπισαν έναν άνδρα [τον κατηγορούμενο] που στεκόταν στο εσωτερικό του Πανεπιστημιακού χώρου και σε απόσταση 50 - 100 περίπου μέτρων από την μικρή πόρτα, μπροστά στη Φιλοσοφική Σχολή, ο οποίος είχε ύποπτες συναλλαγές με διερχόμενους. Μετά την τελευταία συναλλαγή που είχε ο κατηγορούμενος με άλλον άνδρα, οι αστυνομικοί επενέβησαν για να τους ελέγξουν. Όταν ο κατηγορούμενος το αντιλήφθηκε τράπηκε σε φυγή, αλλά καταδιώχθηκε από τους αστυνομικούς και συνελήφθη περίπου μετά από 100 μέτρα. Τρέχοντας για να αποφύγει τη σύλληψη απέρριψε στο έδαφος δύο νάιλον σακούλες, οι οποίες περιείχαν, η μία 45,2 γραμμάρια και η δεύτερη 16,2 γραμμάρια κάνναβη. Σε σωματικό έλεγχο, που του έγινε, βρέθηκε στην κατοχή του το χρηματικό ποσό των [235] ευρώ σε μικρονομίσματα και συγκεκριμένα βρέθηκαν τρία χαρτονομίσματα των είκοσι ευρώ, επτά χαρτονομίσματα των δέκα ευρώ, δέκα επτά χαρτονομίσματα των πέντε ευρώ, οκτώ χαρτονομίσματα των δύο ευρώ, τρία νομίσματα του ενός ευρώ, και δύο νομίσματα των 50 λεπτών. Ο δεύτερος άνδρας [αρχικά δεύτερος κατηγορούμενος] συνελήφθη επί τόπου. Σε σωματική έρευνα που ακολούθησε βρέθηκε επάνω του και κατασχέθηκε ποσότητα ακατέργαστης κάνναβης 0,5 γραμμαρίου, την οποία είχε αγοράσει από τον εκκαλούντα - κατηγορούμενο [πωλητή] έναντι τιμήματος 5 ευρώ, όπως κατέθεσε.

Από την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα αστυνομικού σχετικά με την ύποπτη συμπεριφορά του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια πλέον της μίας ώρας, από την προσπάθειά του να αποφύγει τη σύλληψη τρέχοντας και απορρίπτοντας στο έδαφος τις δύο νάιλον σακούλες με τις ναρκωτικές ουσίες, από το διαμοιρασμό της ναρκωτικής ουσίας σε δύο συσκευασίες, από την ανεύρεση των νομισμάτων μικρής αξίας και από την ομολογία του αρχικά δευτέρου κατηγορουμένου E. X. του Α., ότι αγόρασε την μικρή ποσότητα κάνναβης από τον εκκαλούντα, μετά από μία συναλλαγή, που έγινε αντιληπτή και από τους αστυνομικούς, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο κατηγορούμενος τέλεσε την πράξη της διακίνησης ναρκωτικών, με τη μορφή της κατοχής και πώλησης μέσα σε Τριτοβάθμιο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα και απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι οι ανωτέρω πράξεις έλαβαν χώρα εκτός του αύλειου χώρου του ΑΠΘ. Ο κατηγορούμενος από την αρχή της σύλληψής του δήλωσε ότι ήταν χρήστης κάνναβης τα τέσσερα τελευταία χρόνια πριν τη σύλληψή του και ζήτησε την εξέτασή του από ψυχίατρο. Με την 53/2019 Διάταξη του Ανακριτή του 4ου Ειδικού Ανακριτικού Τμήματος Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης διατάχθηκε η διενέργεια ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης και ορίσθηκε πραγματογνώμονας η ψυχίατρος Δ. Δ.. Η πραγματογνώμονας εξέτασε τον κατηγορούμενο την 12-4-2019, ήτοι τρεις μήνες και είκοσι ημέρες μετά τη σύλληψή του. Δεν υπέβαλλε τον κατηγορούμενο σε εργαστηριακές και τοξικολογικές εξετάσεις ούτε έλαβε γνώση των αποτελεσμάτων κάποιων εργαστηριακών εξετάσεων [εξέταση ούρων] από τον χρόνο της σύλληψής του, ήτοι, δεν προηγήθηκε η προβλεπόμενη από τη σχετική ΥΑ διαδικασία για την ασφαλή διάγνωση των επιστημονικών κριτηρίων της εξάρτησης.

Κατά την εξέταση του κατηγορουμένου η πραγματογνώμονας δεν διαπίστωσε παλαιά σημεία φλεβοκέντησης, αποστήματα ή θρομβωμένες φλέβες στα άκρα. Δεν έγινε εξέταση του ρινικού βλεννογόνου από την ίδια, διότι η εξέταση αυτή απαιτεί εκτίμηση από ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Η πραγματογνώμονας στην από 13-4-2019 έκθεση ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης αναφέρει "από το ιστορικό [σύμφωνα με αυτοαναφορά], την ψυχιατρική και κλινική εκτίμηση, φαίνεται ότι πρόκειται για συστηματικό χρήστη οπιοειδών με μετρίου προς σοβαρού βαθμού εξάρτηση από αυτά και κάνναβης, με μετρίου βαθμού εξάρτηση από αυτήν. Επίσης περιστασιακός χρήστης κοκαΐνης". Η έκθεση αυτή, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, είναι ελλιπής και αναιτιολόγητη, διότι στηρίζεται αποκλειστικά σε αυτοαναφορά και σε απλή ψυχιατρική και κλινική εκτίμηση, δίχως η κρίση αυτή να υποστηρίζεται από εργαστηριακές και τοξικολογικές εξετάσεις, όπως προαναφέρεται.

Η κρίση της πραγματογνώμονος εκφέρεται σε βαθμό πιθανότητας και όχι βεβαιότητας, αφού διατυπώνεται με τη φράση "φαίνεται ότι πρόκειται για συστηματικό χρήστη" δίχως δε, να επισημαίνεται ότι ο κατηγορούμενος έχει αποκτήσει στο βαθμό, που αναφέρεται, την έξη της χρήσης ναρκωτικών ουσιών, την οποία δεν δύναται να αποβάλλει με τις δικές του δυνάμεις. Ο κατηγορούμενος κατά το χρόνο της κράτησής του και ειδικά τον πρώτο καιρό της σύλληψής του δεν εμφάνισε στερητικά σωματικά ή ψυχικά φαινόμενα, για τα οποία να χρειάσθηκε να λάβει ιατρική βοήθεια, για δε τα αναφερόμενα στην έκθεση [ότι ο κρατούμενος - κατηγορούμενος εμφάνισε αϋπνία και έντονη επιθυμία χρήσης], η πραγματογνώμονας στηρίχθηκε στην αναφορά του κατηγορουμένου και όχι σε ιατρικά έγγραφα του ιατρικού φακέλου του κατηγορουμένου. Ο κατηγορούμενος, μετά τη σύλληψή του, προσήλθε εθελοντικά την 10-6-2019 στο ΚΕΘΕΑ και μέχρι 10-12- 2019 συμμετείχε στις διαδικασίες ενημέρωσης και κινητοποίησης [Α' περίοδος] του εγκεκριμένου προγράμματος Συμβουλευτικής εντός του ΓΚΚ Θεσσαλονίκης [σχετική βεβαίωση]. Κατά την ένορκη κατάθεση της μητέρας του κατηγορουμένου ενώπιον του Δικαστηρίου, ο γιός της, ο οποίος, μετά την αποφυλάκισή του, ζει με τη σύντροφό του και εργάζεται στην Κρήτη, έχει σταματήσει τη χρήση των ναρκωτικών ουσιών με τις δικές του δυνάμεις, δίχως να λάβει καμία ιατρική βοήθεια, αντικρούοντας στην ουσία την κρίση της πραγματογνώμονος, η οποία μολονότι δέχθηκε ότι ο κατηγορούμενος έχει μετρίου έως σοβαρού βαθμού εξάρτηση από τα οπιοειδή και μετρίου βαθμού εξάρτηση από την κάνναβη, απέφυγε να περιλάβει στην έκθεσή της την απαιτούμενη προϋπόθεση της ύπαρξης εξάρτησης, ότι ο χρήστης ναρκωτικών ουσιών δεν δύναται να αποβάλλει την έξη της χρήσης με τις δικές του δυνάμεις. Από όλα τα αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα το Δικαστήριο πείσθηκε ότι ο κατηγορούμενος ήταν απλός χρήστης κάνναβης και δεν είχε αποκτήσει την έξη της χρήσης ναρκωτικών ουσιών, την οποία δεν μπορούσε να αποβάλλει με τις δικές του δυνάμεις και πρέπει να απορριφθεί ο σχετικός αυτοτελής ισχυρισμός περί αναγνώρισης της ιδιότητας του εξηρτημένου χρήστη.

Περαιτέρω το Δικαστήριο πείσθηκε ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος δεν έχει τη φοιτητική ιδιότητα βρισκόταν στο χώρο του ΑΠΘ, τις βραδινές ώρες της 22-12-2018, όχι για να προμηθευτεί την κάνναβη για δική του αποκλειστικά χρήση, αλλά για να διακινήσει τη ναρκωτική ουσία, όπως ανωτέρω ειδικότερα αναφέρεται και για το λόγο αυτό πρέπει να απορριφθεί και ο σχετικός αυτοτελής ισχυρισμός. Περαιτέρω, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος για την πράξη της διακίνησης κάνναβης με τη μορφή της κατοχής και πώλησης εντός του ΑΠΘ με την ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2ε ΠΚ, όπως και πρωτοδίκως για να μην καταστεί χειρότερη η θέση του". Στη συνέχεια, το παραπάνω Δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τον κατηγορούμενο, ήδη αναιρεσείοντα, ένοχο για την πράξη της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών με τη μορφή της κατοχής και της πώλησης σε χώρο συγκέντρωσης σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς (άρθρ. 1 παρ. 1, 2, 20 παρ. 1, 2, 3, 22 παρ. 2 περ. α ν. 4139/2013, 1 παρ. 1, 2 πιν. Β' ν. 3459/2013) και, αφού αναγνώρισε ότι στο πρόσωπό του συνέτρεχε η ελαφρυντική περίσταση της μεταγενέστερης καλής συμπεριφοράς (άρθρ. 84 παρ. 2 στοιχ. ε' ΠΚ), του επέβαλε ποινή κάθειρξης πέντε (5) ετών με το ακόλουθο διατακτικό: "Στον ακόλουθο τόπο και χρόνο, με πρόθεση και χωρίς να έχει αποκτήσει την έξη της χρήσης ναρκωτικών και να μην μπορεί να την αποβάλλει με τις δικές του δυνάμεις, διακίνησε με τη μορφή της κατοχής και πώλησης, σε χώρο συγκέντρωσης σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς, παράνομα ναρκωτικά κατά την έννοια του νόμου (άρθρο 1 παρ. 1, 2 του Ν. 4139/2013), ήτοι ουσίες με διαφορετική χημική δομή και δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα και με κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα τη μεταβολή της θυμικής κατάστασης του χρήστη και την πρόκληση εξάρτησης διαφορετικής φύσης, ψυχικής ή και σωματικής, και ποικίλου βαθμού και οι οποίες περιλαμβάνονται στον Πίνακα Β' του Ν. 3459/2006.

Ειδικότερα: Α) Στις 22-12-2018, σε χώρο συγκέντρωσης σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς και συγκεκριμένα εντός του χώρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, έμπροσθεν της Φιλοσοφικής Σχολής, έχοντας τη φυσική εξουσίαση ώστε να μπορεί ανά πάσα στιγμή να διαπιστώνει την ύπαρξη και κατά την βούλησή του να διαθέτει πραγματικά, κατείχε: α) μία (1) νάιλον συσκευασία που περιείχε ποσότητα κάνναβης βάρους 45,2 γραμμαρίων, β) μία (1) νάιλον συσκευασία που περιείχε ποσότητα κάνναβης βάρους 16,2 γραμμαρίων, τις οποίες απέρριψε στο έδαφος προ επικείμενου νομότυπου σωματικού του ελέγχου από τους αστυνομικούς της Δ.Α.Θ./ΟΠΚΕ και γ) μία (1) νάιλον συσκευασία που περιείχε ποσότητα κάνναβης βάρους 0,5 γραμμαρίων, την οποία είχε πωλήσει προηγουμένως στον αρχικά συγκατηγορούμενό του E. X. του Α.. Β) Στον προαναφερόμενο τόπο και χρόνο πώλησε την υπό στοιχείο γ' ποσότητα ναρκωτικών ουσιών (βάρους 0,5 γραμμαρίου), στον ως άνω συγκατηγορούμενό του έναντι τιμήματος πέντε (5) ευρώ. Τις προαναφερόμενες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών κατείχε με σκοπό την περαιτέρω καθ' οποιονδήποτε τρόπο διακίνηση τους προς τρίτους".

Με αυτά που δέχτηκε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτήν, κατά την παραδεκτή αλληλοσυμπλήρωση σκεπτικού και διατακτικού, με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά και κατά τρόπο επιτρέποντα τον αναιρετικό έλεγχο, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχτηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών, με τη μορφή της κατοχής και πώλησης σε χώρο συγκέντρωσης σπουδαστών για εκπαιδευτικούς σκοπούς, για το οποίο καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, τις αποδείξεις, από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά και τις σκέψεις με τις οποίες τα υπήγαγε στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1, 2, 20 παρ. 1, 2, 3, 22 παρ. 2 περ. α ν. 4139/2013, 1 παρ. 1, 2 πιν. Β' ν. 3459/2013, τις οποίες ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε και δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου με ασαφείς, ελλιπείς η αντιφατικές αιτιολογίες, οπότε δεν στέρησε την απόφαση από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα, ως προς τον αυτοτελή ισχυρισμό περί τοξικομανίας, κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, που πρόβαλε παραδεκτώς ο κατηγορούμενος, το ως άνω Δικαστήριο έκρινε με επαρκή αιτιολογία ότι αυτός δεν ήταν, κατά τον κρίσιμο αυτόν χρόνο, τοξικομανής, δηλαδή άτομο εξαρτημένο από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών, που δεν μπορούσε να αποβάλει μόνος του την έξη της χρήσης τους, αλλά ήταν απλός μη εξαρτημένος χρήστης κάνναβης. Την κρίση του αυτή στήριξε σε όλα τα αποδεικτικά μέσα που μνημονεύονται στην αρχή του σκεπτικού της απόφασης. Ειδική μνεία και αναφορά γίνεται, στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, στην αναγνωσθείσα στο ακροατήριο, από 13-4-2019, έκθεση ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης της ψυχιάτρου Δ. Δ., που συντάχθηκε κατόπιν της υπ' αριθμ. 53/2019 Διάταξης του αρμόδιου Ανακριτή, το συμπέρασμα της οποίας διαφοροποιείται από το πόρισμα του Δικαστηρίου.

Ωστόσο, εκτίθενται με πληρότητα στην απόφαση τα στοιχεία που οδήγησαν το Δικαστήριο στην κρίση του, ήτοι α) η μη υποβολή του κατηγορουμένου σε εργαστηριακές και τοξικολογικές εξετάσεις, β) η μη ύπαρξη στο σώμα του ιχνών χρήσης ναρκωτικών, όπως φλεβοκεντήσεων, αποστημάτων, θρομβωμένων φλεβών στα άκρα, γ) η μη εξέταση του ρινικού βλεννογόνου του, δ) η στήριξη του πορίσματος της πραγματογνωμοσύνης αποκλειστικά στις διηγήσεις του ιδίου του κατηγορουμένου, ε) η εκφορά του πορίσματος της πραγματογνωμοσύνης σε βαθμό πιθανότητας και όχι βεβαιότητας, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι δεν βεβαιώνεται στην έκθεση ότι ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να αποβάλει την έξη της χρήσης με τις δικές του δυνάμεις, στ) η μη εκδήλωση στερητικών φαινομένων εκ μέρους του κατηγορουμένου, ιδίως κατά το πρώτο χρονικό διάστημα της κράτησής του, για τα οποία να χρειάστηκε να λάβει ιατρική βοήθεια. Επομένως, ο πρώτος λόγος της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' και Δ' ΚΠΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης και έλλειψη της απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, είναι αβάσιμος.

Με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων διατείνεται ότι το Εφετείο, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, έκρινε ότι τελέσθηκε εκ μέρους του το αδίκημα της διακίνησης ναρκωτικών ουσιών με τη διακεκριμένη μορφή του άρθρου 22 παρ. 2 περ. α του ν. 4139/2013, μολονότι η συγκεκριμένη πράξη φέρεται ότι έλαβε χώρα σε ημέρα και ώρα μη λειτουργίας του χώρου του Πανεπιστημίου. Ωστόσο, όπως προεκτέθηκε, ο ισχυρισμός αυτός είναι νομικά αβάσιμος, διότι, η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών προσλαμβάνει διακεκριμένο χαρακτήρα ανεξαρτήτως αν τελέσθηκε κατά τη διάρκεια λειτουργίας της εκπαιδευτικής δομής ή ενόσω αυτή δεν λειτουργούσε.

Επομένως, ο ανωτέρω λόγος της αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ, είναι αβάσιμος. Κατόπιν αυτών, εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να επιβληθούν στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα (άρθρο 578 παρ.1 ΚΠΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 115 ν. 5090/2024), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ' αριθμ. 48/2022, αίτηση του αναιρεσείοντος, L. K. του A., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ` αριθμ. 376/2022 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης.

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται σε οκτακόσια (800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 2025.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Απριλίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ       Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ