Α.Π. 897/2025 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)
ΑΥΤΕΠΑΓΓΕΛΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΙΕΙΚΕΣΤΕΡΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΟΤΗΤΑ - (άρθρ. 2 παρ. 1 ΠΚ, άρθρ. 511, 514 ΚΠΔ).
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΝΟΥ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΔΥΣΦΗΜΗΣΗΣ - (άρθρ. 362 ΠΚ, άρθρ. 136 περ. α, 54, 138 παρ. 1 ν. 5090/2024).
ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΣΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ - (άρθρ. 363 ΠΚ, ν. 5090/2024).
ΠΑΡΑΔΕΚΤΟ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΝΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ - (άρθρ. 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ, άρθρ. 464, 474 παρ. 1 και 4, 504 παρ. 1, 505 παρ. 2, 507, 508 ΚΠΔ).
ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΦΗΜΗΣΗΣ - (άρθρ. 362, 363 ΠΚ).
Ο Άρειος Πάγος, επιλαμβανόμενος αίτησης αναίρεσης του Εισαγγελέα, εφάρμοσε αυτεπαγγέλτως την αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου νόμου (άρθρ. 2 ΠΚ) συνεπεία της νομοθετικής μεταβολής που επήλθε με τον ν. 5090/2024. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η πράξη της απλής δυσφήμησης (άρθρ. 362 ΠΚ), για την οποία είχε καταδικαστεί ο αναιρεσείων, κατέστη πλέον ανέγκλητη. Παράλληλα, υιοθετήθηκε η νέα νομοθετική εξαίρεση από την έννοια του «τρίτου» για τους δημόσιους λειτουργούς που λαμβάνουν γνώση ισχυρισμών κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους σε δικαστικό πλαίσιο. Ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη καταδικαστική απόφαση αναιρέθηκε και ο κατηγορούμενος κηρύχθηκε αθώος λόγω έλλειψης αξιόποινης πράξης.
Ν.Μ.
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Ε' Ποινικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Λεπενιώτη Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Τσούμαρη, Σταυρούλα Κουσουλού, Αγαθή Δερέ και Μερόπη Τζουγκαράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Μαρτίου 2025, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Καλλιόπης Βαρδάκη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της απόφασης ΓΤ1144/2023 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με κατηγορούμενο τον Π. Κ. του Δ., κάτοικο ... Κύπρου, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Παρασκευή Μαντά και υποστηρίζοντα την κατηγορία τον Σ. Δ. του Γ., κάτοικο Αθηνών, ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του δικηγόρου.
Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητά τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 4.12.2023 και υπ' αριθ. 59/2023 αίτησή του, η οποία ασκήθηκε ενώπιον της Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Δέσποινας Χρονοπούλου και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1109/23.
Αφού άκουσε Την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης, την πληρεξούσια δικηγόρο του κατηγορουμένου και τον παραστάντα αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του δικηγόρου υποστηρίζοντα την κατηγορία, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η υπό κρίση από 4-12-2023 και υπ' αριθ. 59/2023 αίτηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για αναίρεση της υπ' αριθ. 1144/2023 καταδικαστικής απόφασης του Γ' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, η οποία καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο την 16-11-2023 και με αυτή κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος στον πρώτο βαθμό για την αξιόποινη πράξη της απλής δυσφήμησης (άρθρο 362 ΠΚ) σε βάρος του εγκαλούντος και υποστηρίζοντος την κατηγορία, κατ' ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό από το πρωτόδικο δικαστήριο της αποδιδόμενης σε αυτόν κατηγορίας της συκοφαντικής δυσφήμησης (άρθρο 363 ΠΚ), σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών, ανασταλλείσα επί τριετία, ασκήθηκε εμπρόθεσμα, μέσα στην οριζόμενη προθεσμία του ενός (1) μηνός από την καταχώρησή της καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο και νομότυπα, με δήλωση του άνω εισαγγελέα στον γραμματέα του Αρείου Πάγου (άρθρα 464, 474 παρ. 1 και 4, 504 παρ. 1, 505 παρ. 2, 507 και 508 ΚΠΔ).
Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης του εισαγγελέα περιλαμβάνει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ, συνιστάμενο στην έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας. Κατά την συζήτηση της αίτησης αναίρεσης ενώπιον αυτού του δικαστηρίου παραστάθηκε ο κατηγορούμενος, Π. Κ. του Δ., εκπροσωπούμενος από την πληρεξούσια δικηγόρο του και ο εγκαλών και υποστηρίζων την σε βάρος του κατηγορουμένου την κατηγορία, Σ. Δ. του Γ., αυτοπροσώπως υπό την ιδιότητά του ως δικηγόρου, διότι η πράξη του κατηγορούμενου στέφεται ατομικά κατά του προσώπου του.
Από τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του ΠΚ, με την οποία ορίζεται ότι "Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου" προκύπτει ότι καθιερώνεται με αυτήν η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου νόμου, που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι του χρόνου της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, είναι δε επιεικέστερος ο νόμος που - στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση και όχι αφηρημένα - οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου. Ως επιεικέστερος νόμος θεωρείται όχι μόνο αυτός που προσδιορίζει το είδος και το ύψος της ποινής, αλλά και κάθε διάταξη, που μπορεί να επηρεάσει την τύχη του κατηγορουμένου.
Προδήλως, είναι ευμενέστερος για τον κατηγορούμενο ο μεταγενέστερος του χρόνου τέλεσης της πράξης νόμος, όταν καθιστά την πράξη ανέγκλητη (ΑΠ 959/2024, ΑΠ 1820/2019, ΑΠ 1519/2019 ) Εξάλλου, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 514 και 511 εδ. τελευταίο του ΚΠΔ (όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 156 του ν. 4855/2021), προκύπτει ότι, στην περίπτωση που μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά στα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει και αυτεπαγγέλτως, κατά το άρθρο 2 του ΠΚ, τον νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως τη δημοσίευση της απόφασης του Αρείου Πάγου και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση της τελευταίας (Ολ. ΑΠ 3/1995, ΑΠ 1350/2022, ΑΠ 436/2020, ΑΠ 258/2020).
Περαιτέρω σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 362 εδ. α' και 363 εδ. α' του ΠΚ, όπως ίσχυαν πριν τον ν. 5090/2024, για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της δυσφήμησης απαιτείται ισχυρισμός ή διάδοση από το δράστη για άλλον, ενώπιον τρίτου γεγονότος, το οποίο μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του άλλου, ενώ για την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης απαιτείται, αντικειμενικώς μεν, ισχυρισμός ή διάδοση από το δράστη για άλλον, ενώπιον τρίτου, ψευδούς γεγονότος, το οποίο μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του άλλου, υποκειμενικώς δε άμεσος δόλος, ο οποίος περιλαμβάνει, αφενός μεν τη γνώση του δράστη ότι ο ισχυρισμός ή η διάδοση του γεγονότος ενώπιον τρίτου δύναται να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη εκείνου, στον οποίο αποδίδεται, καθώς και τη γνώση ότι το γεγονός αυτό είναι ψευδές και μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του άλλου, αφετέρου δε τη θέληση του δράστη να ισχυρισθεί ή διαδώσει ενώπιον τρίτου το γεγονός αυτό. Όπως δε γινόταν δεκτό από τη νομολογία, ο ισχυρισμός για το δυσφημιστικό γεγονός μπορούσε να γίνει και με κατάθεση δικογράφου ή με επίδοση εξωδίκου μέσω δικαστικού επιμελητή, οπότε γνώση των ισχυρισμών, που περιέχονταν σ' αυτό, λάμβαναν οι δικαστές, ο εισαγγελέας, οι υπάλληλοι της γραμματείας, ο δικαστικός επιμελητής και γενικά όλα τα πρόσωπα, τα οποία, από καθήκον, λάμβαναν γνώση του περιεχομένου του. Δηλαδή, στην έννοια του τρίτου, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, περιλαμβανόταν οποιοδήποτε, πλην του δυσφημούμενού, φυσικό πρόσωπο ή αρχή, όπως ο γραμματέας, ο δικαστικός επιμελητής, οι δικαστές, οι εισαγγελείς κ.λ.π., που έλαβαν γνώση με οποιονδήποτε τρόπο του δυσφημιστικού ισχυρισμού ή της διάδοσης, έστω και κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, αρκεί το γεγονός να ήταν επιλήψιμο γι' αυτόν, στον οποίο αποδιδόταν (Ολ. ΑΠ 3/2021, ΑΠ 174/2023, ΑΠ 1489/2022).
Ήδη, δυνάμει των άρθρων 136 περ. α, 54 και 138 παρ. 1 του ν.5090/2024, με έναρξη ισχύος από 1-5-2024 το μεν άρθρο 362 του ΠΚ περί του αδικήματος της απλής δυσφήμησης καταργήθηκε το δε άρθρο 363 του ΠΚ τροποποιήθηκε ως ακολούθως: "Όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον εν γνώσει του ψευδές γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του άλλου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή και αν τελεί την πράξη δημόσια με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσω του διαδικτύου, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή. Στην έννοια του τρίτου δεν περιλαμβάνονται δημόσιοι λειτουργοί ή υπάλληλοι που λαμβάνουν γνώση των ισχυρισμών για τα διάδικα μέρη, κατά την ενάσκηση καθήκοντος στο πλαίσιο πολιτικής, ποινικής ή διοικητικής δίκης".
Στην προκειμένη περίπτωση το Γ' Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, σύμφωνα με το διατακτικό της προσβαλλόμενης υπ' αριθ. 1144/2023 απόφασης, κήρυξε τον κατηγορούμενο, Π. Κ. του Δ.: "ένοχο της πράξης της απλής δυσφήμησης, κατ' ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό της αποδιδόμενης σε αυτόν κατηγορίας, του ότι στην Αθήνα στις 23-12-2020, με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτων ισχυρίστηκε και διέδωσε για κάποιον άλλον γεγονός που μπορούσε να βλάψει την τιμή και την υπόληψή του.
Ειδικότερα, κατά τους ανωτέρω τόπο και χρόνο, ο Π. Κ. στο πλαίσιο αντιδικίας που είχε με τον ήδη εγκαλούντα, δικηγόρο και κάτοικο Αθηνών, Σ. Δ. του Γ., ο οποίος είχε καταθέσει εναντίον του (του κατηγορουμένου) την από 22-6- 2020 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 40652/1296/2020 αγωγή του ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, αιτούμενος τη χρηματική του ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, κατέθεσε στη γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών τις από 8-11-2020 προτάσεις του και την από 23-12-2020 προσθήκη του σε αυτές, με τις οποίες ισχυρίστηκε ψευδώς ότι δήθεν ο ανωτέρω εγκαλών, δικηγόρος Αθηνών, επέδωσε την ανωτέρω από 22-6-2020 αγωγή του στη Νέα Σμύρνη Αττικής και στην επί της οδού ... κατοικία των γονέων του κατηγορουμένου, αν και γνώριζε καλώς (ο εγκαλών Σ. Δ.) ότι από το έτος 2016 ο κατηγορούμενος τυγχάνει μόνιμος κάτοικος ... και δη κάτοικος της οδού ..., ΤΚ 2060 στο Δήμο ... και ότι προέβη σκοπίμως στην ως άνω εσφαλμένη επίδοση, προκειμένου να προκαλέσει ανησυχία στους γονείς του κατηγορουμένου, να τον συκοφαντήσει στα μάτια τους και δολίως να του προκαλέσει δικονομική βλάβη, με σκοπό να ερημοδικαστεί ο κατηγορούμενος για να αποκτήσει ο εγκαλών παράνομο περιουσιακό όφελος σε βάρος του, ενώ η αλήθεια ήταν ότι ο εγκαλών δεν γνώριζε τόσο κατά το χρόνο επίδοσης της από 22-6-2020 αγωγής του, ήτοι στις 9-7-2020, όσο και κατά το χρόνο που έδωσε την σχετική προς τούτο παραγγελία για επίδοση στον αρμόδιο δικαστικό επιμελητή Γ. Ν. Μ. (7-7-2020) την διεύθυνση κατοικίας του κατηγορουμένου στη Λευκωσία Κύπρου, πολύ δε μάλλον την πραγματική διεύθυνση του κατηγορουμένου (οδός ..., ΤΚ 2060 στο Δήμο ... της Λευκωσίας Κύπρου) και συνεπώς, δεν επεδίωξε διά της ανωτέρω εσφαλμένης επίδοσης να προκαλέσει ανησυχία στους γονείς του (του κατηγορουμένου), να τον συκοφαντήσει στα μάτια τους και δολίως να του προκαλέσει δικονομική βλάβη, των ισχυρισμών δε αυτών, που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και υπόληψη του εγκαλούντος, αποτέλεσμα που επεδίωξε ο κατηγορούμενος, έλαβαν γνώση οι δικαστικοί υπάλληλοι του Πρωτοδικείου Αθηνών που παρέλαβαν την εν θέματι αγωγή και τις προτάσεις των διαδίκων (κατηγορουμένου και εγκαλούντος), κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στο ανωτέρω σκεπτικό της παρούσας απόφασης".
Ακολούθως καταδίκασε τον κατηγορούμενο σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών και ανέστειλε την εκτέλεσή της για μία τριετία. Για να καταλήξει το πρωτοβάθμιο δικαστήριο στην ανωτέρω καταδικαστική του κρίση, δέχθηκε, ανελέγκτως, στο σκεπτικό της, μεταξύ των άλλων, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: "Ο εγκαλών, δικηγόρος Αθηνών, άσκησε στις 30-6-2020 ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά του κατηγορουμένου την από 22-6-2020 αγωγή του, με την οποία ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος και ήδη κατηγορούμενος απέστειλε στις 19-6-2020 στο κινητό του τηλέφωνο ηλεκτρονικά μηνύματα (SMS), τα οποία προσέβαλαν την προσωπικότητά του, εμφανίζοντας αυτόν ως επίορκο δικηγόρο, ανέντιμο, ανήθικο, ψεύτη και εκβιαστή, αιτούμενος, μεταξύ άλλων : α) να υποχρεωθεί ο κατηγορούμενος να του καταβάλει ως χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη το ποσό των 20.000 ευρώ, β) να ανακαλέσει τους δυσφημιστικούς και εν γένει προσβλητικούς χαρακτηρισμούς για το πρόσωπο του, όπως εκτίθενται στην αγωγή υπό την απειλή χρηματικής ποινής και γ) να παύσει στο μέλλον να προσβάλει την προσωπικότητά του υπό την απειλή χρηματικής ποινής. Ο εγκαλών και ο κατηγορούμενος γνωρίζονταν ήδη πριν την άσκηση της εν λόγω αγωγής, καθόσον ο εγκαλών διατηρούσε φιλικές σχέσεις τόσο με την σύζυγο του κατηγορουμένου Α. Β. όσο και με τον ίδιο, οι δε μεταξύ των ανωτέρω διαδίκων σχέσεις είχαν διαρρηχθεί όταν ο εγκαλών ανέλαβε ως δικηγόρος να εκπροσωπήσει την Α. Β. στους δικαστικούς αγώνες που ξεκίνησαν μεταξύ αυτής και του Π. Κ., ειδικότερα εξ αφορμής της από 11-2-2020 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 13078/1558/2020 αγωγή της Α. Β. κατά του Π. Κ. με την οποία ζητούσε τη λύση του μεταξύ τους γάμου. Η τελευταία αυτή αγωγή συντάχθηκε από τον εγκαλούντα ως πληρεξούσιο δικηγόρο της Α.. Β.. - Κ. και σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά που εξέθεσε σε αυτόν η ως άνω εντολέας του.
Στη συνεχεία, κατόπιν της από 12-2-2020 έγγραφης παραγγελίας του εγκαλούντος, επιδόθηκε νομίμως η εν λόγω από 11-2-2020 αγωγή στον εναγόμενο και ήδη κατηγορούμενο στις 13-2-2020 κατ' άρθρο 128 παρ. 1-3 ΚΠολΔ, παρέλαβε δε αντίγραφο της αγωγής αυτής ο σύνοικος του κατηγορουμένου και πατέρας του Δ. Κ., ευρισκόμενος επί της οικίας που βρίσκεται επί της ... στο Νέο Κόσμο (βλ. την υπ' αριθμ. ...2020 έκθεση επίδοσης του Δικαστικού Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πειραιά Γ. Ν. Μ.). Στο πλαίσιο της συζήτησης της ως άνω από 22-6-2020 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 40652/1296/2020 αγωγής του εγκαλούντος κατά του κατηγορουμένου, ο τελευταίος κατέθεσε στη Γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών: α) τις από 8-11-2020 προτάσεις του και β) την από 23-12-2020 προσθήκη αυτών.
Με τις εν λόγω προτάσεις του ο κατηγορούμενος, ως εναγόμενος στην ως άνω ανοιχθείσα δίκη, προέβαλε τον ισχυρισμό ότι δεν είχε κλητευθεί νομίμως να παραστεί στη δίκη αυτή και, ότι, συνεπώς, θα έπρεπε να θεωρηθεί η αγωγή ως μη ασκηθείσα, άλλως να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτησή της. Στις προτάσεις του αυτές ισχυρίστηκε ειδικότερα ότι ο ενάγων της αγωγής αυτής και ήδη εγκαλών εν γνώσει του επέδωσε την αγωγή αυτή στις 9-7-2020 στη ... στη Νέα Σμύρνη Αττικής, αν και γνώριζε ότι αυτός τουλάχιστον από το έτος 2016 δεν κατοικούσε εκεί, αλλά μόνο οι γονείς του, ειδικότερα δε ότι γνώριζε ότι από 13-12-2016 ήταν μόνιμος κάτοικος ..., ο κατηγορούμενος, δηλαδή, επικαλούμενος ότι ο εγκαλών γνώριζε ως εκ της θέσεώς του ως πληρεξούσιο της ανωτέρω εν διαστάσει συζύγου του ότι αυτός κατοικούσε στην Κύπρο κατά το χρόνο άσκησης της από 22-6-2020 αγωγής, ισχυρίστηκε με τις προτάσεις του ειδικότερα ότι ο εγκαλών επεδίωξε να επιδοθεί η αγωγή του όχι στην πραγματική του διεύθυνση, στη Λευκωσία Κύπρου, αλλά στη διεύθυνση όπου κατοικούσαν οι γονείς του, έτσι ώστε αυτός να μην λάβει ουδέποτε γνώση του ανωτέρω δικογράφου και κατ' επέκταση της δικασίμου συζήτησης της αγωγής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και να πετύχει την ευδοκίμηση της αγωγής του λόγω της ερημοδικίας του (του κατηγορουμένου - εναγόμενου).
Παράλληλα, ισχυρίστηκε ο κατηγορούμενος με τις προτάσεις του ότι ο εγκαλών με την ανωτέρω συμπεριφορά του, πέραν της επικαλούμενης από αυτόν δικονομικής βλάβης που του προκάλεσε είχε σκοπό να ανησυχήσει τους γονείς του στην Ελλάδα, να τον συκοφαντήσει στα μάτια τους και να αποκτήσει παράνομο περιουσιακό όφελος αξίας ίσης με το χρηματικό ποσό που θα επιδικαζόταν σε αυτόν ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης διά της αποδοχής της ανωτέρω αγωγής του. Τα ανωτέρω επικαλέστηκε ο κατηγορούμενος και με την από 23-12-2020 προσθήκη του στις ως άνω προτάσεις του. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο εγκαλών έδωσε στις 7-7-2020 έγγραφη παραγγελία στον δικαστικό επιμελητή με έδρα το Πρωτοδικείο Πειραιά Γ. Ν. Μ. να επιδώσει ακριβές αντίγραφο της προαναφερόμενης από 22-6-2020 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 40652/1296/2020 αγωγής του κατά του κατηγορουμένου στην διεύθυνση της ... στη Νέα Σμύρνη ως κατοικία του κατηγορουμένου. Η ανωτέρω παραγγελία εκτελέστηκε στις 9-7-2020 και το ως άνω αντίγραφο της αγωγής θυροκολλήθηκε στην ως άνω διεύθυνση (βλ. την υπ' αριθμ. ... έκθεση επίδοσης του ανωτέρω δικαστικού επιμελητή).
Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι ήδη κατά τον ανωτέρω χρόνο που δόθηκε η ανωτέρω έγγραφη παραγγελία (7-7-2020) ο κατηγορούμενος δεν κατοικούσε, ούτε διέμενε στην ως άνω οικία, παρά μόνο οι γονείς του. Ο κατηγορούμενος κατοικούσε μετά το γάμο του με την Α. Β. και μέχρι τις αρχές του έτους 2018 στην Εκάλη Αττικής, επί της οδού ..., μετά δε την διακοπή της έγγαμης συμβίωσης περί τα μέσα του έτους 2018, ο εναγόμενος δεν είχε δηλώσει στην ενάγουσα ακριβή διεύθυνση κατοικίας του, ενώ από το έτος 2019 είχε ως τόπο κατοικίας την οδό ..., ΤΚ 2060 του Δήμου ... της Λευκωσίας Κύπρου, για το λόγο δε αυτό, εξάλλου, το Πολυμελές Δικαστήριο Αθηνών έκρινε με την υπ' αριθμ. 1351/2022 απόφασή του ότι η ως άνω επίδοση δεν έγινε νόμιμα και θεώρησε την αγωγή ως μη ασκηθείσα.
Το ψευδές γεγονός που ισχυρίστηκε ο κατηγορούμενος ήταν ότι ο εγκαλών γνώριζε ότι η κατοικία του κατηγορουμένου ήταν κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής στην Κύπρο, όπου μπορούσε να επιδώσει την ως άνω από 22-6-2020 αγωγή του, και ότι συνεπεία της ανωτέρω γνώσης του επεδίωξε την ερημοδικία του, την προσβολή της προσωπικότητας του και την περιουσιακή του βλάβη. Πράγματι, ο εγκαλών δεν γνώριζε στις 7-7-2020, όπου είναι και ο κρίσιμος χρόνος εντολής για επίδοση της ανωτέρω αγωγής, ότι ο κατηγορούμενος κατοικούσε μόνιμα στην Κύπρο και δη σε συγκεκριμένη διεύθυνση, αφού για πρώτη φορά έλαβε γνώση της ως άνω διεύθυνσης κατοικίας του κατηγορουμένου - αντιδίκου του στην Κύπρο διά των από 23-12-2020 προτάσεων που κατέθεσε ο τελευταίος στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.
Ο εγκαλών καλόπιστα είχε την εδραία πεποίθηση ότι ο κατηγορούμενος κατοικεί στην οδό ... στη Νέα Σμύρνη, καθώς εκεί παρέλαβε στις 13-2-2020 ο πατέρας του κατηγορουμένου το αντίγραφο της ως άνω από 11-2-2020 αγωγής της Α. Β., κατά τα προαναφερόμενα, δηλώνοντας στον ανωτέρω αρμόδιο δικαστικό επιμελητή σύνοικος του γιου του, δηλαδή ότι συγκατοικεί μαζί του. Ο κατηγορούμενος ισχυρίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου ότι ο εγκαλών δήθεν είχε γνώση της ακριβούς διεύθυνσής του στην Κύπρο διά της από 12-6-2020 μήνυσης - έγκλησης του κατηγορουμένου κατά της εν διαστάσει συζύγου του Α. Β.. Πράγματι στην ως άνω μηνυτήρια αναφορά αναγράφεται εκ μέρους του κατηγορουμένου ως τόπος κατοικίας του η οδός ..., ΤΚ 2060 του Δήμου ... της Λευκωσίας Κύπρου. Εντούτοις, η Α. Β. έλαβε γνώση της ως άνω μήνυσης - έγκλησης στις 17-9-2020, ήτοι δύο μήνες μετά την ανωτέρω επίδικη επίδοση της προαναφερόμενης αγωγής (βλ. την από 16-9-2020 κλήση της Α. Β. από την αρμόδια Πταισματοδίκη Αθηνών για παροχή εξηγήσεων, η οποία θυροκολλήθηκε στην οικία της στις 17-9-2020).
Συνεπώς, ο εγκαλών δεν είχε συγκεκριμένη πληροφορία κατά το μεσολαβήσαν χρονικό διάστημα (από 13-2-2020 έως 7-7-2020) ότι ο κατηγορούμενος κατοικούσε σε άλλη διεύθυνση πέραν της Λεωφόρου ... στη Νέα Σμύρνη Αττικής. Ωστόσο γνώριζε ότι ο κατηγορούμενος πηγαινοερχόταν μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας για επαγγελματικούς λόγους και ότι ενδεχομένως να διατηρεί κατοικία και στην Κύπρο, τούτο δε ενισχύεται από το γεγονός ότι: α) η Α. Β. απευθύνει την ως άνω από 11-2-2020 αγωγή της κατά του συζύγου της Π. Κ. ως κάτοικο ... Κύπρου (οδός ..., Λατσιά, ΤΚ 2237), την οποία υπογράφει ο εγκαλών ως πληρεξούσιος δικηγόρος αυτής, μνημονεύοντας (η ανωτέρω ενάγουσα) σε αυτήν την προηγηθείσα κατ' αυτής από 18-2-2019 αγωγή του Π. Κ., στην οποία αναφέρει ο τελευταίος ότι είναι κάτοικος ..., οδός ... του Δήμου Λατσιά, β) στην υπ' αριθμ. ...2020 έκθεση επίδοσης αναγράφεται ο κατηγορούμενος κάτοικος είτε Λευκωσίας Κύπρου είτε Ν. Σμύρνης, ... και γ) στην από 28-2-2019 μήνυση - έγκληση του Π. Κ. κατά της ως άνω συζύγου του αναφερόταν η ίδια ως άνω διεύθυνση κατοικίας (οδός ..., του Δήμου Λατσιά Λευκωσίας Κύπρου). Εντούτοις, ο εγκαλών δεν γνώριξε την ως άνω πραγματική κατά το χρόνο επίδοσης της από 22-6-2020 αγωγής του διεύθυνση του κατηγορουμένου (οδός ..., ΤΚ 2060 του Δήμου ... της Λευκωσίας Κύπρου), ούτε αποδείχθηκε ότι τούτη τη διεύθυνση είχε κοινοποιήσει στον εγκαλούντα ή στην ως άνω σύζυγο του ο κατηγορούμενος.
Συνεπώς, ακόμα και αν ήθελε θεωρηθεί ότι ο εγκαλών γνώριζε ότι κατοικεί ο κατηγορούμενος στις 7-7-2020 στην Κύπρο, δεν μπορούσε να δώσει εντολή να επιδοθεί η αγωγή του στην Κύπρο, καθώς δεν γνώριζε την αληθινή ως άνω διεύθυνση κατοικίας του κατηγορουμένου, η οποία δεν ήταν η οδός ... του Δήμου Λατσιά, αλλά η οδός ... του Δήμου .... Πρέπει δε να σημειωθεί ότι στην ίδια ως άνω διεύθυνση της οδού ..., στη Νέα Σμύρνη έγινε και στις 13-4-2021 η επίδοση κλήσης στον κατηγορούμενο ως υπόπτου διά θυροκόλλησης από τον Υπαρχιφύλακα Δ. Σ. του Α.Τ. Νέας Σμύρνης, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε ενημερώσει τις ελληνικές κρατικές αρχές για τον ακριβή τόπο κατοικίας του. Από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι: α) ο εγκαλών γνώριζε ότι η κατοικία του κατηγορουμένου ήταν κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής στην Κύπρο, ειδικότερα δε ότι ο κατηγορούμενος κατοικούσε στη Λευκωσία Κύπρου, επί της οδού ..., ΤΚ 2060 στο Δήμο ..., ούτε αποδείχθηκε ότι διά της ως άνω επίδοσης της αγωγής του είχε σκοπό την ερημοδικία του (του κατηγορουμένου), την προσβολή της προσωπικότητάς του και την περιουσιακή του βλάβη. Τα ως άνω γεγονότα και ισχυρισμοί ήταν δυσφημιστικά για τον εγκαλούντα και μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και υπόληψη του, καθώς τον παρουσίαζαν ως δικηγόρο που ενεργεί δήθεν κατά παρέκκλιση των δικονομικών κανόνων που επιβάλλουν την ίση μεταχείριση των διαδίκων και την καλόπιστη διεξαγωγή της δίκης κατά παράβαση των άρθρων 110 και 116 ΚΠολΔ και δεν εκτελεί τα καθήκοντα του με ευσυνειδησία, επιμέλεια και σύμφωνα με τη δεοντολογία του δικηγορικού λειτουργήματος, κατά παράβαση των άρθρων 5, 37 παρ. 2 και 41 του Ν. 4194/2013. Ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι τα ανωτέρω μπορούσαν να επιφέρουν ιδιαίτερα σημαντική βλάβη στην τιμή και υπόληψη του εγκαλούντος, αφού ήταν σε θέση να επιφέρουν όχι μόνο αμφισβήτηση της ηθικής και κοινωνικής του υπόστασης, αλλά και μείωση της επαγγελματικής του πίστης και τρώση του κύρους του ως δικηγόρου.
Ο κατηγορούμενος με την ως άνω συμπεριφορά του δεν αμύνθηκε απλά κατά της ασκηθείσας κατ' αυτού αγωγής ούτε προέβαλε προσηκόντως τον ως άνω δικονομικό ισχυρισμό του, αλλά υπερέβη κατά προφανή τρόπο τα όρια άσκησης αντίκρουσης των αγωγικών ισχυρισμών με εμφανή στόχο να προσβάλει την προσωπικότητα του εγκαλούντος πλήττοντας όχι μόνο την ατομική του ηθική, αλλά και την κοινωνική του αξία, που εκδηλώνουν οι τρίτοι προς το πρόσωπο του. Από το σύνολο των ισχυρισμών του στις προτάσεις και την προσθήκη αυτών, σε συνδυασμό με το σύνολο του αποδεικτικού υλικού, αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος επεδίωξε την ως άνω δυσφήμηση του εγκαλούντος και την άμεση προσβολή της προσωπικότητάς του ενώπιον των αρμοδίων δικαστικών υπαλλήλων του Πρωτοδικείου της Αθήνας που παρέλαβαν τις ως άνω προτάσεις και την προσθήκη επί αυτών.
Ωστόσο, δεν αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος τελούσε σε γνώση του ψευδούς περιεχομένου των ως άνω περιστατικών, διότι λόγω των από 18-2-2019 (με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 16199/1332/2019 και 11-2-2020 (με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 13078/1558/2020) αγωγών, σε συνδυασμό με την από 28-2-2019 έγκληση - μήνυση, πίστευε ότι πράγματι ο εγκαλών είχε απόλυτη και βέβαιη γνώση ότι αυτός ήταν μόνιμος κάτοικος Κύπρου και γνώριζε ότι διαμένει στην οδό ..., στο Δήμο Στρόβολο, εκ της βεβαιότητας δε αυτής στήριξε εσφαλμένως και τον περαιτέρω ισχυρισμό του περί των ανωτέρω σκοπών που δήθεν επεδίωκε ο εγκαλών. Κάτ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος της πράξης της απλής δυσφήμησης κατ' άρθρο 362 ΠΚ κατ' ορθότερο νομικό χαρακτηρισμό της αποδιδόμενης σε αυτόν πράξης της συκοφαντικής δυσφήμησης." Όμως, όπως προεκτέθηκε, μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης (10/5/2023) ως και την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης (4/12/2023) και συγκεκριμένα, από την 1-5-2024 η πράξη της απλής δυσφήμησης για την οποία καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος με την προσβαλλόμενη απόφαση υπ'αριθμ.1144/10-5-2023 του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών κατέστη ανέγκλητη, (όπως άλλωστε και αυτή της συκοφαντικής δυσφήμησης ενώπιον δημοσίων λειτουργών ή υπαλλήλων που λαμβάνουν γνώση των ισχυρισμών για τα διάδικα μέρη, κατά την ενάσκηση καθήκοντος στο πλαίσιο πολιτικής, ποινικής ή διοικητικής δίκης).
Ενόψει αυτών και, εφόσον η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή και περιέχει παραδεκτό λόγο αναίρεσης, το παρόν Δικαστήριο πρέπει, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, να αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση και δεδομένου ότι δεν συντρέχει περίπτωση παραπομπής, αφού δεν υπάρχει αξιόποινη πράξη, να κηρυχθεί αθώος ο κατηγορούμενος της πράξης αυτής της απλής δυσφήμησης για την οποία καταδικάστηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 518 ΚΠοινΔ.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ' αριθμ. 1144/2023 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών.
Κηρύσσει αθώο τον κατηγορούμενο Π. Κ. του Δ. της πράξης της απλής δυσφήμησης και ειδικότερα του ότι "στην Αθήνα στις 23-12-2020, με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτων ισχυρίστηκε και διέδωσε για κάποιον άλλο γεγονός που μπορούσε να βλάψει την τιμή και την υπόληψή του. Ειδικότερα, κατά τους ανωτέρω τόπο και χρόνο, ο Π. Κ. στο πλαίσιο αντιδικίας που είχε με τον ήδη εγκαλούντα δικηγόρο και κάτοικο Αθηνών Σ. Δ. του Γ., ο οποίος είχε καταθέσει εναντίον του (του κατηγορουμένου) την από 22-6-2020 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 40652/1296/2020 αγωγή του ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, αιτούμενος τη χρηματική του ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, κατέθεσε στη γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών τις από 8-11-2020 προτάσεις του και την από 23-12-2020 προσθήκη του σε αυτές, με τις οποίες ισχυρίστηκε ψευδώς ότι δήθεν ο ανωτέρω εγκαλών, δικηγόρος Αθηνών, επέδωσε την ανωτέρω από 22-6-2020 αγωγή του στη Νέα Σμύρνη Αττικής και στην επί της οδού ... κατοικία των γονέων του κατηγορουμένου, αν και γνώριζε καλώς (ο εγκαλών Σ. Δ.) ότι από το έτος 2016 ο κατηγορούμενος τυγχάνει μόνιμος κάτοικος ... και δη κάτοικος της οδού ..., ΤΚ 2060 στο Δήμο ... και ότι προέβη σκοπίμως στην ως άνω εσφαλμένη επίδοση, προκειμένου να προκαλέσει ανησυχία στους γονείς του κατηγορουμένου, να τον συκοφαντήσει στα μάτια τους και δολίως να του προκαλέσει δικονομική βλάβη, με σκοπό να ερημοδικαστεί ο κατηγορούμενος για να αποκτήσει ο εγκαλών παράνομο περιουσιακό όφελος σε βάρος του, ενώ η αλήθεια ήταν ότι ο εγκαλών δεν γνώριζε τόσο κατά το χρόνο επίδοσης της από 22-6-2020 αγωγής του, ήτοι στις 9-7-2020, όσο και κατά το χρόνο που έδωσε την σχετική προς τούτο παραγγελία για επίδοση στον αρμόδιο δικαστικό επιμελητή Γ. Ν. Μ. (7-7-2020), διεύθυνση κατοικίας του κατηγορουμένου στην Λευκωσία Κύπρου, πολύ δε μάλλον την πραγματική διεύθυνση του κατηγορουμένου (οδός ..., ΤΚ 2060 στο Δήμο ... της Λευκωσίας Κύπρου) και συνεπώς, δεν επεδίωξε διά της ανωτέρω εσφαλμένης επίδοσης να προκαλέσει ανησυχία στους γονείς του (του κατηγορουμένου), να τον συκοφαντήσει στα μάτια τους και δολίως να του προκαλέσει δικονομική βλάβη, των ισχυρισμών δε αυτών, που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και υπόληψη του εγκαλούντος, αποτέλεσμα που επεδίωξε ο κατηγορούμενος, έλαβαν γνώση οι δικαστικοί υπάλληλοι του Πρωτοδικείου Αθηνών που παρέλαβαν την εν θέματι αγωγή και τις προτάσεις των διαδίκων (κατηγορουμένου και εγκαλούντα), κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στο ανωτέρω σκεπτικό της παρούσας απόφασης".
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Απριλίου 2025. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 16 Ιουνίου 2025.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
1974 - 2026 © Τετράβιβλος. Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Όροι και Προϋποθέσεις